ACTIE · Bevrijdingsdag: de dag tegen fascisme

81 jaar na de capitulatie van nazi-Duitsland, ontstak de Nederlandse premier op 5 mei opnieuw het jaarlijkse Bevrijdingsvuur in Utrecht, onder luid gejuich van een menigte festivalgangers. Na afloop vertelde minister-president Jetten de NOS dat hij vierde dat “er geen oorlog is” en, ondanks dat er nog een hoop te doen is, “iedereen in het land zichzelf kan zijn ongeacht kleur, geloof (en) op wie je valt”. Hoewel de val van het bewind van Hitler – en daarmee het einde aan razzia’s en concentratiekampen – natuurlijk het vieren waard zijn en zullen blijven, is het nog maar de vraag of er net zo’n reden tot feest is wanneer het over de staat van de wereld van nu gaat.

Reden tot feest?

Zo werd nog geen week later een asielzoekerscentrum in Loosdrecht in de fik gestoken door racistische relschoppers die, net als de NSB’ers in de Tweede Wereldoorlog, de prinsenvlag voerden. Maar ook bij ‘protesten’ in (onder andere) Apeldoorn, IJsselstein en Den Haag zijn er in het afgelopen jaar regelmatig nazistische en antisemitische leuzen gescandeerd, publieke voorzieningen vernield en meermaals zelfs vuurwerkbommen gegooid in het kantoor van politieke partijen. Toch blijft een strenge afkeuring uit bij de meeste Haagse politici en lijkt begrip voor deze ‘bezorgde burgers’ voorop te staan. Waar radicaal-rechtse politici op bezoek gingen bij de relschoppers om hen een hart onder de riem te steken, schreef minister Dilan Yesilgöz dat het aanvallen van “een pand” ontoelaatbaar is, zonder enige afkeer voor het gedachtegoed van deze mensen of vermelding van de angst van de asielzoekers die werden belaagd. Dit terwijl solidaire anti-fascistische bewegingen net zo makkelijk als terroristisch werden bestempeld in de herfst van 2025.

Deze selectiviteit is ronduit zondebok retoriek en reikt veel verder dan de tweets van een paar politici. Fascisme is niet iets van toen, maar groeit onder de Nederlandse bevolking van nu. Stop dus niet bij ‘zorgwekkende’ of ‘schandalige’ acties, maar noem deze knokploegen en politici wat ze zijn: machtshongerig, opportunistisch, en bovendien racistisch, fascistisch en neonazistisch.

Een protest voor de vrijheid

Om deze boodschap te verspreiden kwamen op dezelfde 5 mei zo’n vijfhonderd demonstranten samen in Utrecht, na een oproep van de groep Allemaal Antifascisten. Met vlaggen en spandoeken gingen de protesteerders de straat op om op de dag van de vrijheid te benadrukken dat “nooit meer” geldt voor iedereen en voor altijd.

Gastsprekers onderstreepten in hun toespraken dat de definitie van vrijheid die ten grondslag ligt aan bevrijdingsdag tekortschiet. Hoewel een wereld mogelijk is waarin alle mensen op aarde voorzien zijn in hun basisbehoeften op basis van vrijwillige arbeid, staat autocratisch economisch beleid, verhuld in een democratische huls, zo’n wereld in de weg. In plaats daarvan worden burgers tegen elkaar uitgespeeld door fascistische leiders en worden mensen in Congo, Soedan, Palestina, Cuba en andere delen van het Globale Zuiden onderworpen aan een imperialistische wereldorde. Deze speeches zijn hier te lezen.

Pas als een absolute, radicale vorm van vrijheid zegeviert en Nederland haar medeplichtigheid onder ogen komt, kan bevrijdingsdag echt een feest van betekenis worden. Tot dan zal Allemaal Antifascisten zich blijven verzetten op 5 mei. Het Actiefonds is er trots op deze actie te hebben kunnen steunen en zal zij aan zij blijven staan in de strijd voor een rechtvaardig vrije wereld.

Het Actiefonds:

Contact:

Volg ons op:

Nieuwsbrief:

Toen niet, nu niet. Nooit meer fascisme!