Bescherm jonge vrouwen en queer artiesten in Rusland!

De onderdrukking van culturele expressie in Rusland

Nadat in oktober 2025 een video viraal ging waarin de underground rock band Stoptime een verboden anti-oorlogslied van de in-ballingschap-levende rapper Noize MC speelde op een plein in Sint-Petersburg, omringd door meezingende Russische jongeren, werden de bandleden gearresteerd en veroordeeld tot dertien dagen gevangenisstraf. In de daaropvolgende maand werden Stoptime’s zangeres Diana Loginova, beter bekend als Naoko, en gitarist Alexander Orlov meerdere malen direct na vrijlating opnieuw gearresteerd.

Vanwege wetten die zijn aangenomen sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022, kan het openlijk uiten van kritiek op de Russische autoriteiten in het buitenland, zoals een dergelijk optreden van nummers van artiesten die het Kremlin als ‘buitenlandse agenten’ bestempeld, leiden tot gevangenisstraffen van wel vijftien jaar. Deze onderdrukking van culturele expressie zaait niet alleen angst en zorgt voor zelfcensuur onder de Russische jeugd, maar treft ook onevenredig veel LHBTQIA+ personen en aanverwante kunstenaars, die vaker slachtoffer blijken van intimidatie en lastercampagnes. 

Hermanas Rosas (Roze Zussen)

Als reactie op de toenemende repressie van queer personen in Rusland richtten activisten in Barcelona in 2024 Hermanas Rosas op. Dit kleinschalige netwerk voor wederzijdse hulp en informatie biedt steun aan Russisch sprekende jonge vrouwen en LHBTQIA+ personen – of ze nu in Rusland, op doorreis of in ballingschap zijn. Hermanas Rosas, geleid door Russisch sprekende queer vrouwen die zelf gedwongen verplaatsing of ontheemding hebben ervaren, streeft ernaar jonge vrouwen en queer personen in contact te brengen met juridische en gezondheidszorgvoorzieningen en tegelijkertijd hun blootstelling aan onnodige risico’s te minimaliseren. Daarnaast proberen de organisatoren een ondersteunend ecosysteem te creëren rond artistieke vrijheid en mensenrechten, dat zich niets van grenzen aantrekt. Sinds de oprichting, hebben de activisten een aanzienlijke online aanhang opgebouwd met hun praktische video’s over veiligheid (over onderwerpen die variëren van juridische basisprincipes tot digitale veiligheid) en een anonieme hotline gelanceerd die al meer dan 100 consultaties heeft afgehandeld.

Wij zingen voor Naoko!

Om Naoko, maar ook andere vrouwen en queer jongeren in Rusland te steunen, organiseerden Hermanas Rosas in november 2025 een vreedzame actie in het centrum van Barcelona met de steun van Het Actiefonds. Op het centrale Plaça Catalunya vroegen de activisten aandacht voor de marginalisering van minderheidsgroepen en kunstenaars in Rusland door liedjes te zingen, voordrachten te geven, flyers uit te delen en met spandoeken te zwaaien. De actie werd ook gestreamd en er werden berichten op sociale media geplaatst. Deze posts bereikten duizenden mensen en wakkerden online discussies over artistieke vrijheid en repressie aan.

Het Actiefonds is er trots op deze actie te hebben gesteund en blijft solidair met Russische kunstenaars en minderheidsgroepen die hun oorlogszuchtige en repressieve regering bekritiseren.