Code Rood treed met de actie Shell Must Fall op tegen bedrijven die verantwoordelijk zijn voor het winnen, transporteren en verbranden van fossiele brandstoffen. Daarnaast komen ze in actie tegen regeringen die dit vrijelijk laten gebeuren. De actievoerders eisen de publieke ontmanteling van Shell, omdat het bedrijf blijft kiezen voor winst ten koste van het klimaat, natuur en mensenlevens.

De gemeente Den Haag had het van te voren aangekondigde protest bij het Shell hoofdkantoor met betrekking tot de coronamaatregelen ingeperkt tot maar 30 mensen. De organisatie heeft hiertegen bezwaar gemaakt bij de voorzieningenrechter, maar heeft de zaak helaas verloren. Op dit moment loopt er nog een beroepsprocedure tegen dit besluit. Het is een reëel gevaar dat demonstratierecht wordt aangetast onder het mom van corona.

Om de demonstranten toch de kans te geven hun demonstratierecht uit te oefenen, organiseerde de organisatie op nog twee andere plekken in Den Haag kleine demonstraties: een demonstratie tegen de inperking van het demonstratierecht, en een om de banden die Shell met de overheid heeft aan de kaak te stellen. Overal hield men 1,5 meter afstand en dragen de deelnemers mondkapjes. De hoofddemonstratie vond zoals gepland bij het Shell hoofdkantoor plaats. Er waren verschillende sprekers en muziek en op het Plein en op het Spui heeft Extinction Rebellion een artistieke performance verzorgd.

Naast de protesten in Den Haag hebben er acties plaatsgevonden op negen andere plekken in Nederland. Code Rood is blij dat de groepen die van plan waren om naar Den Haag te komen, maar dat vanwege COVID-19 niet konden doen, het initiatief hebben genomen om zelf lokaal in actie te komen. Ook internationaal is flink gedemonstreerd; in Tsjechië, België, Denemarken, Portugal en Duitsland vonden verschillende acties plaats. Er werden tankstations bezet, banners opgehangen, fietsdemonstraties georganiseerd en benzineslangen vastgeketend. De internationale beweging voor klimaatrechtvaardigheid zit – ondanks corona – niet stil!

Blijf op de hoogte van toekomstige acties van Code Rood en Shell Must Fall via de website.

Onderdrukking

Vandaag de dag wordt nog altijd het recht op zelfbeschikking van inheemse volkeren geschonden, door het systematisch onteigenen en vervuilen van land. Inheemse volkeren delven het onderspit, ten gunste van multinationals gesteund door moderne natiestaten. Dit staat in een lange lijn van wereldwijde kolonisatie, waardoor inheemse volkeren al eeuwenlang worden onderdrukt, uitgemoord, en hun vrijheid en levensomgeving worden ingeperkt.

Om een toekomst te creëren waarin aankomende generaties een plek hebben waar ze veilig kunnen opgroeien is het tijd voor wereldwijde solidariteit en bewustwording. Dit gaat ook gepaard met de strijd tegen de systematische vernietiging van natuur en leefomgevingen waar het (neo)koloniale en geglobaliseerde kapitalisme aan ten grondslag ligt. De alsmaar toenemende ongelijkheid, competitiedrang en disconnectie van mens en natuur staat haaks op de bijdragen van inheemse volkeren aan natuurbescherming.

Manifestatie

Om de desastreuze impact en continuerende mensenrechtenschendingen van het (neo)koloniale kapitalisme tegen te gaan zijn dekolonisatie en herstel noodzakelijk. De Amsterdamse stichting Aralez, een organisatie en netwerk voor dekolonisatie, organiseerde op de internationale dag van inheemse volkeren een manifestatie op het Museumplein. Kennisuitwisseling, en het leren en luisteren naar inheemse wereldbeelden, spiritualiteit en cultuur, stonden centraal.

Inheemse diaspora uit verschillende landen deden mee aan de manifestatie en kregen een podium. Verschillende organisaties kregen daarnaast de ruimte om ceremonies te houden voor onder andere collectief herstel en genezing. De actie was ook bedoeld om aandacht te vragen voor solidariteit en herstel vanuit het mondiale Noorden (Global North).

Foto’s: Romy Fernandez.

Galp Must Fall

Galp is de grootste oliemaatschappij van Portugal. Nog kort geleden kondigde het bedrijf aan dat het de olie en gas productie in landen in het Mondiale Zuiden wil verdubbelen. Ook besloot Galp, temidden van de economische en oliecrisis, dividend uit te keren aan haar aandeelhouders, terwijl werknemers in raffinaderijen werden ontslagen. Vooral in Mozambique werden veel werknemers op straat gezet. Een klimaatbeweging in Mozambique (“Justica Ambiental”, of “Environmental Justice”), spoorde Climáximo aan om ook actie te ondernemen in Portugal tegen Galp.

Op 23 april startte Galp Must Fall met een sociale media aanval op Galp. Digitale activisten overspoelden het bedrijf met kritische vragen. Bij de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering demonstreerden later op de dag drie activisten voor het gebouw, terwijl tegelijkertijd een tankstation werd bezet omwille van Galps ecocide. Later vond er een Instagram Live-evenement plaats, met meer dan vierhonderd deelnemers. Er waren gesprekken met activisten, sprekers en live performances over klimaatrechtvaardigheid. De dag eindigde met een digitale demonstratie. Voor een volledig rapport en meer foto’s, klik hier.

Klimaatquarantaine

In een tijdsspanne van drie maanden, werden er door Climáximo 90 videos gemaakt verpakt in 26 afleveringen, als onderdeel van een webinar serie om online aandacht te vragen voor klimaatactivisme. De organisatie laat weten nieuwe doelgroepen te hebben bereikt, door het uitnodigen van kunstenaars, artiesten en experts voor de online afleveringen. Het medium wordt nog steeds voortgezet, nu op wekelijkse basis.

Bailout the Future, not Profits

Climáximo organiseerde samen met dertig andere sociale organisaties een demonstratie op zes juni. Met de slogan “Bailout the future, not profits” wilde het aandacht vragen voor klimaatrechtvaardigheid, macht en scheve economische verhoudingen. In aanloop naar de demonstratie nam de hectiek toe, lichtte de organisatie toe, met de moord op George Floyd in de VS. Om recht te doen aan de snel veranderende mondiale context veranderde het consortium van organisaties het hoofdthema van de demonstratie naar anti-racisme en anti-discriminatie. Op de demonstratie in Lissabon kwamen duizenden mensen af, en tientallen organiseerden zichzelf in andere steden in Portugal. Voor een video en foto’s van de demonstratie, klik hier.

Vrouwen hebben in Silly niet dezelfde toegang als mannen tot het eigenaarschap van landrechten. De actiegroep pleit voor de uitvoering van een aantal maatregelen, met als belangrijkste het verlenen van hetzelfde recht op toegang tot land aan vrouwen zodat ze kunnen profiteren van de bijbehorende landtitels voor hun huisvesting en productie van hun landbouwgrond. In Afrika in het algemeen en Burkina Faso in het bijzonder is het bezit van eigen land een van de schaarse productiemiddelen toegankelijk voor de inwoners uit plattelandsgebieden. Het bezit van eigendomsakten zal de sociaaleconomische onafhankelijkheid van arme sociale lagen, waar vrouwen helaas vaak toe behoren, bevorderen.

De activisten starten met een campagne waarmee ze de tienduizenden vrouwen uit de omgeving willen bereiken. Als eerste stap zullen er advocacy sessies plaatsvinden in de 31 dorpen van de gemeente Silly met als doel de kennis van vrouwen en meisjes met betrekking tot hun mensenrechten te vergroten, zodat ze deze beter kunnen verdedigen. Daarnaast dienen deze sessies om druk uit te oefenen op de plaatselijke bestuurders om hun politieke keuzes te veranderen ter bevordering van de gelijke rechten van vrouwen.

Ten tweede zal het consortium doorgaan met de oprichting van activistische vrouwenbewegingen. Deze bewegingen worden in alle 31 dorpen van de gemeente Silly opgericht en zullen alleen worden geleid door vrouwelijke leiders. Alle actiegroepen samen ontwikkelen een grootschalig, gemeenschappelijk platform van eisen die pleiten voor gelijke rechten van vrouwen. Ze zullen hun activisme de komende tijd veelvuldig uiten door middel van marsen, workshops en het uitoefenen van politieke druk.

In begin 2019 besloot de Pakistaanse overheid om, naar advies van de inlichtingendienst, 42 registraties van NGO’s af te wijzen. Zo’n officiële registratie is nodig voor NGOs projecten uit te voeren en buitenlands geld te kunnen ontvangen. Sinds de zogezegde samenwerking van een internationale NGO met de Amerikaanse autoriteiten om Osama Bin Laden op te sporen liggen NGOs in het land onder vuur. Al decennialang bekritiseren politiek rechts NGO’s voor het bevorderen van ‘Westerse waarden’. Het is deze giftige mix van beeldvormingen die de sector veel schade aandoet.

Het is de vraag waarom het gunstig zou zijn om NGOs te verbieden in de eerste plaats. Juist door de officiële registratie zou de Pakistaanse overheid voldoende toegang hebben tot informatie om organisaties te kunnen monitoren. Het verbod onderdrukt het burgerrecht om publieke diensten uit te voeren, onder het mom van anti-westers imperialisme.

Saidu Falahi Tanzeem (Society for Women’s Rights) strijdt voor het recht op activisme, specifiek als het gaat om vrouwenrechten. In een moeilijk klimaat willen ze een beweging herbouwen, door middel van sociale media campagnes, het organiseren van meerdere kleinschalige protesten en andere vrouwenrechten organisaties benaderen om de krachten te bundelen. Het Actiefonds steunt Saidu Falahi Tanzeem voor het organiseren van protesten en het printen en aanschaffen van materialen.

Saidu Falahi Tanzeem (Society for Women’s Rights) aims to revive activism for women’s rights in a dangerous climate. They aim at building a movement, basically from scratch, through social media campaigning, organising small and peaceful protests, and by reaching out to existing women’s rights organisations to combine forces. Het Actiefonds supported Saidu Falahi Tanzeem in organising protests and printing flyers.

Ook al staan Nederlanders de afgelopen jaren positiever tegenover abortus, nog altijd heerst er een groot taboe op. De helft van de vrouwen met een abortuservaring schaamt zich ervoor, en 59% kon er niet makkelijk over praten. Dit heeft te maken met een toenemende cultuur van spijt, schaamte en schuld. De groeiende conservatieve beweging in Nederland, die in toenemende mate anti-abortus demonstraties organiseert onder het mom van ‘pro-life’, draagt hier aan bij.

Feministisch platform de Bovengrondse plant een campagne om het taboe op abortus te doorbreken. Het is belangrijk om aan het licht te brengen dat abortus vaak een positief effect heeft, en dat vrouwen bijna altijd zelf achter hun keuze staan. Daarnaast wil het platform misstanden aankaarten; het aantal abortussen in Nederland is bijvoorbeeld al jaren stabiel, en abortus wordt gedaan door mensen van alle lagen uit de samenleving, ongeacht leeftijd, ouderschap, sociale klasse, religie, afkomst of huwelijkse staat. 

In reactie op de vele anti-abortus acties die bij abortusklinieken worden gevoerd, heeft de Bovengrondse ondertussen een groep van 3500 vrijwilligers verzamelt als ‘abortusbuddy’s’. Het recht op abortus houdt namelijk óók in dat je klinieken vrij kunt bezoeken, zonder lastig gevallen te worden door demonstranten.

Op 28 september wordt de nieuwe campagne gelanceerd, ‘Abortus Redt Levens’, om het discours rond abortus te veranderen, bestaande uit foto’s van mensen met een ‘Abortus Redt Levens’ T-shirt aan en video’s waarin mensen een manifest voorlezen over de positieve aspecten van abortus. Via de sociale media-kanalen van de Bovengrondse én ongeveer veertig ambassadeurs wordt de campagne verspreid. Het Actiefonds steunt het platform met het aanschaffen van actiematerialen, zoals stickers, flyers, posters en T-shirts.

Volg de Bovengrondse om op de hoogte te blijven van de campagne.

Foto: @debovengrondse

“Je kunt niet pro-black en anti-queer zijn”

De jaarlijkse wereldwijde Pride-festiviteiten hebben activistische wortels. Met Pride herinneren we de Stonewall Riots uit de jaren zestig, die het begin tekenden van de gay liberation movement. En hoewel deze beweging de samenleving veel goeds heeft gebracht, is er nog een hoop liberation om voor te strijden. In het huidige discours worden queer en trans personen van kleur vaak achterwege gelaten in het overwegend witte activisme van de LGBTQIA+ -gemeenschap. Dat is schrijnend, want dat is precies de groep die historisch gezien aan de frontlinie heeft gestaan ​​van elke mensenrechtenbeweging. Black Queer en Trans Resistance NL zet zich in voor de Black Queer gemeenschap, een groep mensen die zich bevindt op de intersectie van deze twee identiteiten. Zoals Naomi Pieter, een van de oprichters van Black Queer en Trans Resistance Nederland, zegt;

‘Je kunt niet voor de rechten van één groep binnen de gemeenschap vechten, en de anderen achterwege laten. Wanneer je dat doet, ben je actief aan het deelnemen aan de onderdrukking van iemand anders – je ontkent daarmee dat racisme bestaat. Alle systemen van oppressie zijn met elkaar verbonden.’

Black Queer & Trans Resistance Netherlands is een community en activistische groep die racisme, transfobie en homofobie tegengaat door het organiseren van marsen, meetups en het bijhouden van archiefwerk. Te midden van de wereldwijde protesten tegen racisme en geweld tegen personen van kleur, voelt de noodzaak om te marcheren voor het feit dat LGBTQIA+ personen van kleur onevenredig vaak het slachtoffer zijn van racistisch, homofoob en transfobisch geweld, dringender dan ooit. Het belangrijkste doel van het Black Pride-protest is de bevrijding van zwarte queer en trans personen in Nederland.

Pride is een protest

Zaterdag 25 juli verzamelde een menigte van honderden mensen zich op het Museumplein in Amsterdam om deel te nemen aan het protest en zich uit te spreken tegen de marginalisering, stigmatisering en criminalisering waar zwarte LGBTQIA+ personen dagelijks mee worden geconfronteerd. De organisatie van Black Pride NL stelt dat de diversiteit in hun gemeenschappen hun politiek complex en meervoudig maakt. Aangezien alle actie tegen onderdrukking intersectioneel is, kan het protest worden gezien als een verzet tegen het imperialistische, wit suprematistische, kapitalistische, validistische, cis-heteroseksistische patriarchaat.

Blijf Black Queer en Trans Resistance Nederland en Black Pride NL vooral volgen, aangezien er plannen zijn om een jaarlijkse terugkerende mars te organiseren naast de vele andere evenementen die het hele jaar door zullen plaatsvinden. Voor de komende Black Pride week (t/m 6 augustus) worden er extra evenementen georganiseerd in Amsterdam, volg deze pagina voor meer informatie.

Na de oprichting van Civil Defense werd er in 2014 een wet geaccepteerd die kleine, onafhankelijke vakbonden criminaliseerde. Ze werden verplicht zich aan te melden bij grotere, landelijke vakbonden, waardoor velen ophielden te bestaan. In 2015 werden de rechten werknemers verder ingeperkt via aanpassingen in de wet, en in 2016 werd er officieel besloten dat de Confederatie van Onafhankelijke Vakbonden gesloten moest worden. Drie van haar leiders kregen een gevangenisstraf opgelegd. In 2018 werd een andere activist voor sociale rechten in elkaar geslagen door onbekende personen.

Op 9 november vorig jaar organiseerde Civil Defense een actie in de hoofdstad voor het democratiseren van de wetgeving omtrent vakbonden en het waarborgen van arbeidersrechten. Overwerkte werknemers en het niet uitbetalen van lonen zijn in de laatste jaren steeds vaker voorgekomen en zijn langzamerhand genormaliseerd. De actievoerders vroegen onder andere om het opnieuw legaliseren van onafhankelijke vakbonden en het uitbreiden van werkgeversinspecties.

Ongeveer 30 activisten deden mee aan de actie, waarna er veel nationale en internationale media aandacht voor was. In januari werd er een gesprek georganiseerd met Dirk Wiese, een Duits parlementslid van de sociaal-democratische partij. Uiteindelijk leidde dit tot aanpassingen in de wetgeving die werden doorgevoerd door het Kazachstaanse parlement. Zo zouden onafhankelijke vakbonden niet meer verplicht onderdeel moeten zijn van landelijke vakbonden. Ook werd de minimumvereiste afgeschaft dat minstens de helft van de werknemers binnen een sector gemobiliseerd moet zijn om een vakbond op te richten. Gepaard met meer veranderen kan de vrijheid van samenkomst beter worden gewaarborgd.

Milieucrisis

Terwijl door de hele stad het aantal nieuwe gebouwen zich blijft vermenigvuldigen, groeit ook de wrok onder de lokale bevolking. Naast de aantasting van hun land, veroorzaken de bouwwerkzaamheden en bijkomende groei van de stad ook enorme milieuproblemen. De burgers kampen met problemen als watertekorten, afval dat zich op straat opstapelt en rioolwater dat openlijk in zee wordt gedumpt.

Mother Nature Cambodia is een van de organisaties die hun platform gebruikt om deze ontwikkelingen aan de kaak te stellen. Een groep jonge milieuactivisten heeft actie ondernomen om de illegale aantasting van hun stranden en de enorme afval- en rioolcrisis te stoppen. Ze hebben verschillende protesten georganiseerd, zoals demonstraties, een grote gemeenschappelijke strandopruiming en een uiterst rustige fietstocht die desalniettemin door de politie werd tegengehouden (lees meer over deze actie hier).

Hun Sen dictatuur

De milieuactivisten nemen een behoorlijk risico om hun stad te beschermen en voor hun rechten op te komen. Onder de dictatuur van Hun Sen zijn de gevolgen voor burgerlijke ongehoorzaamheid ernstig, wat ook een van de redenen is waarom ze juist de noodzaak voelen om zich uit te spreken. De dictatuur van Hun Sen deed afstand van elke pretentie dat Cambodja een democratie was, onder andere door het opheffen van de weinige onafhankelijke mediakanalen en het verbieden van de belangrijkste oppositiepartij. Wat overblijft is verandering te bewerkstelligen door middel van burgerbewegingen. De activisten eisen dat de dictatuur plaatsmaakt voor een nieuwe, democratische regering. De enige manier om dit te bereiken is het hervatten van vreedzame protesten en het aansporen van de Cambodjaanse bevolking om zich te verenigen voor een betere toekomst. Langzaamaan beginnen de Cambodjanen zich te beseffen dat opstand van de bevolking de enige manier is om een verandering van het regime af te dwingen.

Het Actiefonds ondersteunt de milieuactivisten in Cambodja in hun strijd tegen de Hun Sen dictatuur en de destructieve aantasting van Sihanoukville.

Druk op het woningaanbod

Zowel de sociale als de particuliere huursector staan al jaren lang steeds meer onder druk. Tijdens de financiële crisis stokte de bouw van nieuwe koopwoningen, en als gevolg van de lage rente werden de woningen die wel beschikbaar waren opgekocht door investeringsmaatschappijen. Woningspeculatie zorgt tot de dag van vandaag voor leegstand. Door de recente stikstof-affaire is de bouw van nieuwe woningen wederom tot een halt geroepen, en neemt de druk op het woningaanbod toe; koopwoningen zijn nog nooit zo duur geweest als nu.

Ook heeft de sociale huursector het zwaar, grotendeels door de verhuurdersheffing die in 2013 werd ingevoerd. In de nasleep van de financiële crisis was het ingevoerd om het begrotingstekort te verminderen, al is het ondertussen een achterhaald instrument. Er vloeit jaarlijks 1,7 miljard euro van woningcoöperaties naar de staatskas, geld dat niet kan worden geïnvesteerd in onderhoud of nieuwe woningen. Ook zijn coöperaties onder de grote financiële druk genoodzaakt om de bestaande woningvoorraad op de markt te zetten.

Tegelijkertijd is de vraag naar sociale huurwoningen alsmaar groter. Door de vele flex- en tijdelijke arbeidscontracten zitten vooral jongeren in een kwetsbare positie als huurder. Gepaard met de Wet Doorstroming Huurmarkt uit 2016, waardoor er huurcontracten van maximaal twee jaar mochten worden afgesloten, is het vinden van een stabiele woonsituatie bemoeilijkt.

Dit woningbeleid, waarbij de particuliere sector direct en indirect gesubsidieerd wordt, ten koste van de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van sociale huurwoningen, heeft sinds 2009 mede geleid tot meer dan een verdubbeling van het aantal daklozen tussen de 18 en 65 jaar, tot bijna veertigduizend. Het aantal dakloze jongeren en mensen met een migratie-achtergrond is zelfs verdrievoudigd. Het CBS vermeld dat deze aantallen exclusief de mensen zijn die niet geregistreerd staan of kunnen staan als dakloos, of illegaal in Nederland verblijven. Het totale woningtekort is in 2019 zelfs vastgesteld op 315.000, wat onder andere bestaat uit daklozen, thuislozen, mensen die permanent op campings en vakantieparken verblijven, en gescheiden stellen die noodgedwongen samenwonen. 

Recht op wonen

Short Stay, No Way accepteerde niet langer dat bedrijven het stedelijke landschap domineerden. Wie er in de stad woont, hoe het woningaanbod eruit ziet en hoeveel woningen kosten, worden bepaalt door een publiek-privaat syndicaat. De sociale en gemeenschappelijke publieke en privé-ruimtes delven het onderspit, ten gunste van winstgevende projecten. De actiegroep kraakte daarom op 1 mei een oud kantoorpand in Den Haag, waar jarenlang maatschappelijke organisaties gevestigd waren.

Amsterdams beleggingsfonds RE:BORN kocht het pand om er 30 luxe-appartementen te vestigen met een zogeheten ‘short stay’-constructie, waar huurders maximaal zes maanden in kunnen wonen. Ideaal voor expats, terwijl de woningnood toeneemt. Bedrijven zoals RE:BORN profiteren van het faillissement van sociale woningcoöperaties en nemen geen verantwoordelijkheid voor maatschappelijke problematiek. Die ligt bij de Nederlandse overheid, die juist de druk op de sociale huursector systematisch opvoert en de particuliere sector subsidieert, terwijl ook het aanbod van koopwoningen stokt, de prijs opgedreven is, en vastgoedbeleggers vrij spel hebben.

Het actie Short Stay, No Way kreeg aandacht van media, de lokale politiek en buurtbewoners. Lokale partijen Groenlinks en HSP (Haagse Stadspartij) hebben vragen gesteld in de gemeenteraad over het project van RE:BORN. Ook heeft de actiegroep buurtbewoners kunnen mobiliseren door het verspreiden van vijf duizend brieven in de buurt met de oproep om Martijn Balster (Wethouder Wonen, Welzijn en Sport) een brief te sturen om hun ongenoegen te laten blijken, wat heeft geleid tot een gesprek. Vooralsnog wacht Short Stay, No Way op antwoorden op de raadsvragen en organiseert het op 31/7 en 1/8 de Woonactiedagen, voor het recht op wonen én het recht op de stad, tegen haar uitverkoop en gentrificatie.