Het Actiefonds:

Lombokstraat 40
1094 AL Amsterdam
The Netherlands

Contact:

+31 (0)20 6279661
info@hetactiefonds.nl

NL46 TRIO 0338 6220 39

Nieuwsbrief:

Campagne tegen uitbuiting en vervuiling in Armenië

De vrouwelijke werknemers van het farmaceutische bedrijf ARPIMED in Abovyan werken onder erbarmelijke omstandigheden. Bovendien vervuilt de fabriek van het bedrijf de omgeving. De Youth Democratic Movement komt hiertegen in actie.

Algemene informatie

Problemen blijven bestaan

Sinds de revolutie van 2018 is de politieke situatie in Armenië enigszins verbeterd, maar helaas zijn nog lang niet alle problemen opgelost. Zo is veel van de macht nog steeds in handen van een rijke elite, worden de rechten van werknemers op grote schaal geschonden en is het milieu nog te vaak ondergeschikt aan economische belangen. Het mislukte protest tegen de exploitatie van de Amulsar goudmijn is hier een recent voorbeeld van.

Uitbuiting en vervuiling

Armenen strijden op meerdere fronten om de huidige situatie te verbeteren. Eén van die initiatieven wordt geleid door de Youth Democratic Movement. Deze groep bestaat uit activisten, voornamelijk advocaten en juristen, die de mensenrechten in kleinere gemeenschappen proberen te beschermen. Dit doen zij door middel van onderzoek, publicaties en directe actie.

De omgeving rondom de fabriek kende ooit prachtige natuur maar is inmiddels veranderd in een woestijn

Op dit moment werkt de groep aan een campagne die de rechten van de vrouwelijke werknemers van het farmaceutische bedrijf ARPIMED in Abovyan moet beschermen. Het bedrijf telt driehonderd werknemers, waaronder ongeveer 250 vrouwen. Zij worden zeer slecht behandeld. Zo krijgen velen van hen hun salaris niet uitbetaald en zijn zij slachtoffer van fysiek en psychologisch geweld. De vrouwelijke werknemers kunnen moeilijk voor hun rechten opkomen omdat het bedrijf geen vakbond heeft. Tegelijkertijd Is de fabriek van ARPIMED extreem vervuilend. De omgeving rondom de fabriek kende ooit prachtige natuur maar is inmiddels veranderd in een woestijn.

Protestbeweging

De campagne van de Youth Democratic Movement wil bovenstaande problemen  op vier manieren aanpakken. Allereerst willen zij overleggen organiseren om zo de verschillende belanghebbenden bij elkaar te krijgen en een goed beeld te krijgen van wat er exact mis gaat. Ten tweede willen ze door middel van een milieu-onderzoek de precieze schade aan de omgeving vaststellen. Ten derde willen zij stakingen organiseren om zo betere werkomstandigheden af te dwingen. Tot slot willen zij door middel van een foto-expositie voor het gemeentehuis van Abovyan de inwoners van de stad op de hoogte brengen van de situatie in de fabriek.

Het Actiefonds steunt deze campagne van de Youth Democratic Movement.

Photo credit: Bert Pot via deze link van Flickr / CC BY-SA

Landelijke protestcampagne voor werknemersrechten in Kazachstan

De vakbeweging in Kazachstan verkeert in een acute crisis. Sociaal-economische rechten van werknemers en burgers verliezen steeds meer hun waarde. Via een onafhankelijke vakbeweging probeert een groep Kazachstanen deze rechten te beschermen.

Algemene informatie

Autoritaire koers

Sinds 2014 introduceerde de overheid tal van regels die het vrijwel onmogelijk hebben gemaakt voor vakbonden om onafhankelijk te opereren. Zo verbood zij in 2016 praktisch het bestaan van onafhankelijke vakbonden en zijn veel vakbondsleiders sindsdien opgepakt en veroordeeld of zelfs het slachtoffer geworden van geweld. Tegelijkertijd besloot de Internationale Federatie van Vakbonden in 2018 de grootste vakbond van Kazachstan te schorsen, omdat deze niet langer onafhankelijk van de staat zou opereren.

Alhoewel Kazachstan onlangs een nieuwe president kreeg, verwachten critici niet dat hij deze autoritaire koers van het land radicaal zal veranderen. De Civil Defence Public Union (CDPU) probeert dat wel te doen. Sinds 2013 komen zij op voor de sociaal-economische rechten van werknemers en burgers in Kazachstan. Dit doen zij onder andere door juridische bijstand te verlenen aan werknemers die voor hun rechten opkomen. Ook nemen zij deel aan protesten tegen het huidige beleid en hebben zij onderwijsprojecten ter bevordering van het bewustzijn over vakbonden opgezet.

Officiële goedkeuring

Op dit moment bereidt de CDPU een campagne voor die er op gericht is een nieuwe onafhankelijke vakbeweging van de grond te krijgen in Kazachstan. In eerste instantie zullen ze dit via formele wegen proberen. Zo gaan ze voorstellen voor wetswijzigingen indienen en goedkeuring vragen voor de organisatie van officiële vakbondsrally’s. Mochten ze hun doelen niet bereiken via de formele weg dan gaat de CDPU stakingen organiseren. Ondertussen probeert de CDPU hun protestcampagne onder de aandacht van zoveel mogelijk Kazachstanen te brengen door middel van flashmobs, directe acties en persconferenties alsmede positieve berichtgeving in de media. Het Actiefonds gaat deze campagne financieel steunen.

Eerder steunde het Actiefonds de CDPU ook al in hun strijd tegen discriminatie op de arbeidsmarkt. Klik hier om deze actie te bekijken.

Photo credit: daltonwb on VisualHunt.com / CC BY

Actie tegen terugsturen van vluchtelingen

In Slovenië is in 2018 een groep vrijwilligers begonnen met het tegengaan van illegale pushbacks van vluchtelingen door grenswachters. De vrijwilligers constateerde dat in toenemende mate vluchtelingen die de Sloveens-Kroatische grens gepasseerd zijn, teruggezonden worden naar Kroatië. Om het illegaal terugsturen van vluchtelingen tegen te gaan, gaat de groep No Border Direct Social Work met steun van Het Actiefonds proberen te verhinderen dat vluchtelingen in Slovenië teruggestuurd worden naar Kroatië.

Algemene informatie

Terugduwen van vluchtelingen

Sinds 2013 reizen veel vluchtelingen die het oorlogsgeweld in Syrië ontvlucht zijn, via de Balkan naar landen binnen de grenzen van het Schengengebied. Sinds 2015 hebben regeringsleiders van Schengenlanden in toenemende mate proberen te verhinderen dat vluchtelingen het Schengengebied betreden. Slovenië is een van de grenslanden van het Schengengebied waar de regering probeert te voorkomen dat vluchtelingen de mogelijkheid krijgen asiel in de Schengenzone aan te vragen. Dit doet de regering door de obstakels zoals grenshekken, prikkeldraad en surveillance apparatuur op de grenzen te plaatsen en door vluchtelingen die de grens toch gepasseerd zijn terug te sturen naar Kroatië.

Actie tegen de pushbacks

De Sloveense groep is 1 september begonnen met het monitoren van politieaanwezigheid en alle obstakels die opgeworpen zijn om te verhinderen dat vluchtelingen de grens oversteken. Daarnaast gaan zij een quick-response netwerk opzetten om te verhinderen dat vluchtelingen illegaal teruggezonden worden en om hen te voorzien van juridisch advies en informatie.

Actie tegen tijdelijke contracten

De werknemers van het Filipijnse bedrijf Zagu Foods Corporation zijn al drie maanden in staking. Ze hebben het werk neergelegd om te protesteren tegen oneerlijke arbeidspraktijken. Het Actiefonds steunt de organisatie Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP) dat uit solidariteit met de werknemers van Zagu Foods Corporation een campagne lanceert om meer steun voor de stakende werknemers te genereren en het probleem van tijdelijke contracten aan te pakken.

Algemene informatie

Tijdelijke contracten

Hoewel Zagu Foods Corporation in de afgelopen twintig jaar is uitgegroeid tot een zeer succesvolle onderneming, hebben de werknemers weinig gemerkt van het succes van het bedrijf. Maar liefst 90 procent van de werknemers, ook de werknemers die al heel voor het bedrijf werkzaam zijn, moet het doen met tijdelijke contracten. Dit zorgt voor veel onzekerheid en het maakt hen kwetsbaar voor uitbuiting. Pogingen van werknemers om zich te verenigen in vakbonden en op deze wijze een vuist te maken tegen de tijdelijke contracten hebben tot nu toe alleen tot harde tegenmaatregelen van de directie geleid. Nadat de directie van Zagu Foods Corporation opnieuw besloot disciplinaire maatregelen te nemen tegen de vakbond, begonnen leden van de vakbond op 6 juni hun stakingsactie.

 

Campagne van BMP

Het in 1993 opgerichte BMP is een vakbondsbeweging met meer dan 100.000 leden en streeft naar een democratisch Filipijnen. Sinds de oprichting heeft BMP meerdere succesvolle stakingsacties geleid. Zo heeft BMP in 2014 een belangrijke bijdrage geleverd aan één van de grootste anticorruptie demonstraties ooit op de Filipijnen. Nu zet BMP met steun van Het Actiefonds zich in voor de werknemers van Zagu Foods Corporation. Dit doen ze onder andere door de producten van Zagu Foods Corporation te boycotten en een grootschalige (educatieve) campagne tegen tijdelijke contracten te starten. Hiermee hopen zij niet alleen de werknemers van Zagu Foods Corporation te helpen, maar ook alle andere arbeiders op de Filipijnen die  kwetsbaar zijn voor uitbuiting.

Actie tegen gedwongen kindhuwelijken in Tanzania

In Tanzania zijn gedwongen kindhuwelijken een groot probleem. Maar liefst 31 procent van de meisjes trouwen voor hun achttiende verjaardag en 5 procent van de meisjes trouwen zelfs voor hun vijftiende verjaardag. Door deze gedwongen huwelijken zijn meisjes in Tanzania kwetsbaar voor mishandeling en kunnen zij geen onderwijs meer volgen. Het Actiefonds steunt de vrouwenorganisatie Women Economic and Social Services, die opkomt voor de rechten van deze kwetsbare groep.

Algemene informatie

Gewoontes en tradities

Ondanks dat Tanzania veel internationale akkoorden heeft ondertekend, laat de grondwet van Tanzania nog steeds toe dat kinderen vanaf vijftien jaar met toestemming van hun ouders kunnen trouwen. Bovendien stelt de grondwet van Tanzania elke etnische groep in staat om besluiten te nemen op basis van eigen gewoontes en tradities.

Doordat de grondwet van Tanzania kindhuwelijken toelaat, zien veel families het uithuwelijken van jonge meisjes als een oplossing voor financiële problemen. Zo komt het veel voor dat ouders hun minderjarige dochters uithuwelijken in ruil voor een riante bruidsschat. Daarnaast komt het ook voor dat minderjarige meisjes het huwelijk als een laatste redmiddel zien om huiselijk geweld, armoede of kinderarbeid te ontvluchten.

Oplossingen

Ten eerste zou de regering van Tanzania de mazen die er nu in de grondwet zijn moeten dichten. Het zou niet langer mogelijk moeten zijn dat kinderen onder de achttien jaar legaal uitgehuwelijkt kunnen worden. Maar strengere wetgeving alleen is niet de oplossing. Aangezien bij een deel van de bevolking in Tanzania kindhuwelijken nog een geaccepteerd fenomeen is, is er ook een sociale en culturele omslag nodig. Dit kan bereikt worden door in het onderwijs meer aandacht te besteden aan alle negatieve effecten van kindhuwelijken en door meisjes langer op school te houden. Nu is het helaas nog zo dat arme ouders hun dochters van school halen en uithuwelijken wanneer zij niet langer schoolgeld kunnen betalen.

Actie

Om het aantal kindhuwelijken terug te dringen richt de groep Women Economic and Social Services zich met name op scholieren. De groep gaat een campagne tegen gedwongen kindhuwelijken lanceren. Daarnaast wil de groep scholieren activeren om samen met hen de autoriteiten in Tanzania aan te sporen om actie te ondernemen tegen gedwongen kindhuwelijken.

Feministisch hackersfestival in Athene

The GenderChangers Academy (GCA) is een feministisch collectief dat zich richt op het geven van ICT-workshops, open source netwerken en het bouwen van websites. Begonnen in 2001 te Amsterdam, werd de groep al snel uitgenodigd om workshops elders in Europa te geven. Hierop besloot de groep jaarlijks ergens in Europa een Eclectic Tech Carnival te organiseren. Dit jaar wordt met steun van Het Actiefonds het Eclectic Tech Carnival georganiseerd in Athene.

Algemene informatie

Tech carnaval

Het Tech Festival is erop gericht een alternatieve plek te creëren waar vrouwen nieuwe digitale kennis kunnen opdoen en waar op een feministische manier nieuwe digitale initiatieven kunnen worden ontplooid. Dit is hard nodig, omdat de tech-wereld nog altijd gedomineerd wordt door hoogopgeleide witte mannen, die vooral ideeën ontwikkelen die aansluiten op hun belevingswereld. Door een alternatief feministisch en activistisch netwerk aan te bieden hopen de organisatoren van het Eclectic Tech Carnival dat er nieuwe digitale platformen kunnen ontstaan.

Het festival

Van 8 tot 13 oktober zullen er in Athene diverse workshops en discussies zijn over open source netwerken, HTML-codes en het bouwen van websites. Daarnaast zal er aandacht zijn voor (feministisch) activisme in de tech-wereld.

 

Protest tegen privatisering van natuurgebied in São Paulo

Het Fontes do Ipiranga Park in São Paulo is al sinds 1893 een beschermd natuurgebied. Het is toentertijd door de tweede gouverneur van São Paulo, Bernardino de Campos, als natuurgebied bestempelt om de snelgroeiende stad te kunnen voorzien van schoon drinkwater. Het park is ook vanuit cultureel-historisch perspectief belangrijk. Aan de oevers van de Ipiranga rivier riep Dom Pedro I in het begin van de negentiende eeuw de onafhankelijkheid van Brazilië uit. Nu bevat het Fontes do Ipiranga Park één van de laatste stukken bos in São Paulo.

Algemene informatie

Het Fontes do Ipiranga Park

Waar het bos vroeger de stad voorzag van schoon drinkwater, is het regenwoud nu vooral belangrijk voor de luchtkwaliteit van de metropool São Paulo. Naast dat het bos van grote waarde is voor de levenskwaliteit van de ruim 20 miljoen inwoners van São Paulo, biedt het bos ook een huis aan bijzondere flora en fauna die voor meer dan honderd jaar de bescherming hebben genoten van toegewijde natuurbeheerders. Door een besluit van de lokale overheid dreigt daar nu verandering in te komen. De gemeente van São Paulo wil het Fontes do Ipiranga Park gaan privatiseren. Hiermee lijkt een einde te komen aan de zorgvuldige conservatie van het park en komt het voorbestaan van het natuurgebied in gevaar!

 

Workshop van Lute pela Floresta.

Protest tegen privatisering

Deze concessie van de gemeente van São Paulo aan het bedrijfsleven leidt tot fel verzet van de lokale bevolking. Inwoners van São Paulo maken zich ernstig over het voortbestaan van park en de openbare functie van het park. Nu omvat het park nog een botanische tuin, dierentuin en een onderzoekscentrum, dat veel educatieve programma’s over milieu en natuurbehoud voor scholieren en studenten organiseert.

Om dit belangrijke park te behouden organiseert, de door Het Actiefonds gesteunde groep, Lute pela Floresta het verzet tegen de privatisering van het park. De groep organiseert meerdere demonstraties en geeft workshops om jongeren bewust te maken van het belang van het park.

Adbusten tegen de auto-industrie

Brandalism is een in 2012 opgericht collectief van kunstenaars dat zich verzet tegen de dominantie van commerciële propaganda in de publieke ruimte. Slimme reclamecampagnes van bedrijven moedigen ons overal aan om meer te consumeren. Dit terwijl overconsumptie, met name in het westen, een grote bijdrage levert aan de roofbouw die momenteel op onze planeet wordt gepleegd. De groep Brandalism komt hiertegen in actie door met ludieke artistieke campagnes het werkelijke gezicht van bedrijven te laten zien.

Algemene informatie

In september lanceert Brandalism, met steun van Het Actiefonds, een nieuwe campagne. Dit keer wordt de auto-industrie op de korrel genomen. De auto-industrie is een van de grootste adverteerders en ook een van de grootste vervuilers. Ondanks de enorme CO2-uitstoot van de auto fabrikanten, krijgt de auto-industrie alle ruimte om zijn vervuilende producten te adverteren. Nog steeds weten automakers met slimme marketing hun producten te slijten als een statussymbool en is voor veel huishoudens een auto voor elk volwassen gezinslid nog heel normaal. De ludieke campagne van Brandalism moet daar verandering in brengen.

Campagne van Brandalism tegen Shell 2018.

In vijf verschillende steden in het Verenigd Koninkrijk gaan de actievoerders van Brandalism het ware verhaal vertellen, het verhaal dat de automakers graag achterwege laten: namelijk dat de producten die zij maken extreem schadelijk zijn voor mens, dier en milieu. Vanaf september zal met steun van Het Actiefonds het werk van Brandalism te zien zijn in Bristol, Cardiff, Manchester, Londen en Sheffield.

 

Staking tegen slechte arbeidsomstandigheden

Migrantenvrouwen die werken op de thee- en kardemomplantages in de Indiase deelstaat Kerala gaan demonstreren tegen de slechte arbeidsomstandigheden waaronder zij gebukt gaan. De organisatoren van de staking, Dignity at Destinations, zijn van plan om voor twee dagen het werk te staken en zij zullen in de hoofdstad van Kerala, Thiruvananthapuram, een grote demonstratie organiseren.

Algemene informatie

Thee en kardemom in Kerala

Al eeuwenlang wordt in Kerala thee en kardemom verbouwd. Nog steeds vormen de plantages in Kerala een belangrijk onderdeel van de Indiase economie. Door hoge productiekosten en de momenteel lage prijzen voor specerijen verkeren nu veel plantages in moeilijkheden. Daarbij heeft ook het veranderende klimaat een negatieve impact op de plantages. De laatste jaren zijn grote delen van thee- en kardemomoogsten ernstig aangetast door ongewoon hevige neerslag. Eén van de gevolgen van de financiële problemen in de thee- en kardemomsector is dat werknemers, met name migrantenarbeiders, te maken krijgen met uitbuiting.

 

Migrantenvrouwen in Kerala

Elk jaar migreren mensen op zoek naar werk naar de deelstaat Kerala om daar te werken op één van de vele plantages. Ongeveer 50 procent van de migranten die werken op de plantages zijn vrouw: desondanks worden zij vaak slecht vertegenwoordigd door de door mannen gedomineerde vakbondsorganisaties. Als het gevolg van het gebrek aan representatie zijn migrantenvrouwen extra kwetsbaar voor ongelijke behandeling en uitbuiting door plantagehouders.

Protest

De groep Dignity at Destinations, een collectief van vrouwen dat is voortgekomen uit een eerdere stakingsactie voor de rechten van migrantenvrouwen op plantages in Kerala, willen nu in de hoofdstad demonstreren om de positie van migrantenvrouwen te verbeteren. De organisatoren van de staking eisen dat de algemene arbeidswetgeving ook van toepassing op migrantenarbeiders zal zijn. Zij eisen verder dat de autoriteiten alle migrantenarbeiders officieel gaan registeren en dat het loon dat zij krijgen voortaan direct op hun bankrekening wordt gestort, in plaats van contant via schimmige tussenpersonen.

Steun van Het Actiefonds stelt de groep onder andere in staat om bussen in te schakelen om vrouwen van 14 verschillende plantages naar de hoofdstad te brengen.

Artistiek protest tegen vervuilde rivieren

In het oosten van Java kwam in 1996 een groep activisten en ecologen bij elkaar. Zij constateerden enorme vervuiling van rivieren op Java en de rest van Indonesië. Samen richtten zij de groep Ecoton op. Sindsdien doet deze groep onderzoek, maakt ze bronnen openbaar en richt zich op educatie over de vervuilde staat waarin rivieren in Indonesië zich bevinden. Ecoton focust zich daarbij op de rivier Brantas en haar stroomgebied, dat het grootste deel van Oost-Java beslaat.

Algemene informatie

‘Papieren’ afval

Na jaren van onderzoek, educatie, het openbaar maken van bronnen en het betrekken van de lokale gemeenschap is de situatie niet verbeterd. Nieuwe vervuilende praktijken volgen de oude op. De Indonesische staat importeert papieren afval uit de Verenigde Staten, Australië, Canada, Nieuw-Zeeland en het Verenigd Koninkrijk. Sinds 2014 is de import van papier uit de Verenigde Staten met 550% gestegen. De Indonesische staat krijgt geld om dit ‘papier’ te recyclen. Uit onderzoek van Ecoton blijkt echter dat de geleverde balen papier, dertig tot vijftig procent plastic afval bevatten.

In 2018 verscheepte alleen al de Verenigde Staten 150.186 ton aan ‘papieren’ afval naar Oost-Java. Een aantal bedrijven recyclet een deel van het plastic dat zich in dit afval bevindt. Het grootste gedeelte wordt echter verbrand of gedumpt in rivieren, met alle gevolgen van dien: de rivieren in Indonesië zijn volledig gevuld met plastic en microplastic. Uit onderzoek van Ecoton blijkt dat er bij 80% van de vissen in de Brantas rivier plastic in hun maag zit.

Afvalbak

Het Indonesische Ministerie van Industrie vroeg, na door Ecoton openbaar gemaakte brieven, aan het Ministerie van Milieu en Bosbouw om een aanbeveling. Deze aanbeveling zou het importeren van plastic afval mogelijk maken. Er is in Indonesië echter een wet aangenomen die de import van plastic afval verbiedt. Ondanks deze wet importeert de Indonesische staat nog steeds plastic. Dat doen ze via omwegen – zoals verstopt tussen papieren afval. Het resultaat is dat Oost-Java de afvalbak is geworden van veel rijkere naties.

Kunstzinnig protest

Ecoton is het zat, bedacht een plan en riep de hulp van Het Actiefonds in. Ze zijn van plan om een enorm kunstwerk te maken van het plastic dat ze uit de Brantas rivier halen, in de vorm van een vis. Met het kunstwerk zullen de ecologen en activisten van Ecoton optrekken naar het Ministerie van Handel en het Ministerie van Industrie. Ook zullen zij een film maken van het protest en het onderzoek dat ze doen. Het plan is om deze film op verschillende universiteiten en in de publieke ruimte te vertonen, om de ernst van de situatie over te brengen en mensen bewust te maken van de praktijken die de rivieren vervuilen.