Het Actiefonds:

Lombokstraat 40
1094 AL Amsterdam
The Netherlands

Contact:

+31 (0)20 6279661
info@hetactiefonds.nl

NL 46 TRIO 0338622039

Nieuwsbrief:

ACTIE · Unite for Sudan Stop de genocide

Op 6 december 2025 verzamelden in Amsterdamse zich zo’n 200 mensen voor een demonstratie tegen de genocide in Sudan en in solidariteit met Sudanese vluchtelingen in Nederland. Ze riepen de Nederlandse Staat op om humanitaire hulp te sturen, diplomatie en sancties in te zetten, en Soedanese vluchtelingen in Nederland het verblijfsrecht toe te kennen.

Algemene informatie

Genocide in Al Fasher en de rol van Nederland

Na de val van El Fasher en de inname van de stad door de RSF in oktober 2025 hebben de etnische zuivering en massamoorden in de Sudanese burgeroorlog een nieuw hoogtepunt bereikt. Maar die burgeroorlog wordt niet enkel gedreven door interne conflicten – ze staat niet los van grotere geopolitieke belangen en geldstromen. Dat vooral de inwoners van Darfur daar het slachtoffer van zijn is onaanvaardbaar.

Daarom moet ook Nederland haar diplomatie maximaal inzetten om een einde te maken aan de genocide in Sudan, en economische banden met betrokken spelers zoals de Verenigde Arabische Emiraten, die de directe geldschieter van de RFS zijn, verbreken.

Demo en open brief

De demonstratie in Amsterdam werd georganiseerd door de Sudanese Refugee Organization, Yalla for Sudanen Doorbraak, een organisatie die als doel heeft mensen bij elkaar te brengen om zich te organiseren om samen verzet te bieden tegen de gevestigde orde en de status quo. In de aanloop naar de demonstratie stuurden Yallah for Sudan en de Sudanese Refugees Organization een open brief naar de Tweede Kamer waarin werd opgeroepen tot

  • brede sancties tegen alle betrokkenen en aanwakkeraars van de genocide;
  • het instellen van een internationaal onafhankelijk onderzoek naar de oorlogsmisdaden in Darfur in deze oorlog;
  • een verhoging van humanitaire hulp ter plekke;
  • het creëren van veilige vluchtroutes en het versnellen van asielprocedures in Nederland.

vervolg

Op 9 december sprak een van de vertegenwoordigers van de Sudanese Refugees Organization in de Tweede Kamercommissie over de situatie ter plekke en hoe de Nederlandse regering kan bijdragen aan het beëindigen van dit extreme geweld. De coalitie van de drie organisaties plant nog meer demonstraties om de aandacht te vestigen op Sudan en Sudanese vluchtelingen in Nederland,  zolang het nodig is.

Het Actiefonds is trots deze demonstratie te hebben ondersteund, blijft Yalla for Sudan, de Sudanese Refugee Organization en Doorbraak onderteunen en staat in solidariteit met iedereen die strijdt tegen genocide, waar ook ter wereld!

ACTIE · Oranje straten in Minna voor slachtoffers van seksueel geweld

Om aandacht te vragen voor vrouwelijke slachtoffers van (online) seksueel geweld in Nigeria, organiseerde de Salma Attah Foundation for Women and Girls Support (SAFWGS) een Orange Walk. 

Algemene informatie

Een wereld die oranje kleurt

Elk jaar, tijdens de zestien dagen tussen de Internationale Dag voor de Uitbanning van Geweld tegen Vrouwen op 25 november en de Dag van de Mensenrechten op 10 december, kleden mensen over de hele wereld zich in het oranje en komen in actie om een ​​einde te maken aan geweld tegen vrouwen en meisjes thuis, in de openbare ruimte, in vredestijd en tijdens conflicten. Van de KL Toren in Maleisië tot de Universiteit van Wenen, en met meer dan 500 acties dit jaar in Nederland, benadrukt de campagne ‘Orange the World’, die in 2008 door de Verenigde Naties werd gelanceerd, dat de veiligheid van vrouwen een wereldwijd probleem is.

Gendergerelateerd geweld is een van de meest voorkomende mensenrechtenschendingen wereldwijd. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wordt bijna één op de drie vrouwen minstens één keer in haar leven blootgesteld aan een vorm van fysiek of seksueel geweld. Door politieke onwil en de ineffectieve uitvoering van beleid is dit cijfer de afgelopen twee decennia grotendeels onveranderd gebleven. Des te zorgwekkender zijn de langdurige gevolgen die ervaringen met seksueel geweld vaak met zich mee brengen: slachtoffers hebben een grotere kans op ongewenste zwangerschappen, seksueel overdraagbare aandoeningen en depressie. Hoewel geweld tegen vrouwen overal voorkomt, worden vrouwen in conflictgebieden, en in klimaat-gevoelige en lage-inkomenslanden onevenredig zwaar getroffen.

Orange Walk Niger 2025

Ook in Nigeria worden veel vrouwen aan seksueel geweld blootgesteld. Een onderzoek uit 2023 wees uit dat bijna 40% van de Nigeriaanse vrouwen tussen 17 en 24 jaar een vorm van seksueel geweld heeft meegemaakt. Alarmerend genoeg zocht slechts 13,1% van deze slachtoffers hulp bij zorgverleners en werd slechts 3,3% van de gevallen gemeld bij de politie. Bovendien ervaart meer dan de helft van de Nigeriaanse vrouwen die internet gebruiken online misbruik. Veel overlevenden kiezen ervoor om te zwijgen en zich terug te trekken uit de openbare of online wereld, wat in sommige gevallen leidt tot sociaal isolement, financiële en mentale gezondheidsproblemen. 

Om aandacht te vragen voor deze vrouwen organiseerde de Salma Attah Foundation for Women and Girls Support (SAFWGS) een Orange Walk in de straten van Minna. Aan deze manifestatie namen meer dan 500 demonstranten deel, afkomstig uit diverse lagen van de bevolking. De tocht bracht gesprekken op gang over (digitaal) seksueel geweld onder de lokale bevolking en daarbuiten, dankzij de aandacht van de media.

Het project combineerde daarnaast belangenbehartiging met het bieden van praktische ondersteuning. Op dezelfde dag lanceerde SAFWGS namelijk haar eigen digitale meldings- en ondersteuningsplatform voor slachtoffers van digitaal geweld en deelde informatie over doorverwijzingsmogelijkheden tijdens een live demonstratie. Bovendien werd er bij de laatste stop van de wandeltocht een gratis medisch spreekuur georganiseerd, waar basisgezondheidsonderzoeken en consultaties werden aangeboden. De demonstratie ging zo verder dan het symbolische en leverde  een tastbaar voordeel voor de lokale gemeenschap op.

Het Actiefonds is er trots op deze actie te hebben ondersteund en zal zich solidair blijven opstellen met alle groepen die zich wereldwijd, online en offline, inzetten voor de veiligheid van vrouwen!

 

ACTIE · Encuentro de Juventudes del Este en Tucumán

Tucumán, Noord-Argentinië, waar evangelische gedwongen conversietherapieën geen zeldzaamheid zijn, wordt een steeds minder veilige plek voor LGBT+ers. Daarom schreef op 6 december 2026 een groep jongeren samen aan een manifest en een plan van aanpak voor de komende jaren.

Algemene informatie

Conversietherapie en intimidatie

In Argentinië resulteerden de tussentijdse verkiezingen van 2025 in een landelijke overwinning voor de regeringspartij, die haatzaaiende taal verspreidt en de afgelopen twee jaar alle diversiteitsprogramma’s heeft stopgezet. Bovendien heeft deze partij de deur opengezet voor invallen van fundamentalistische religieuze groeperingen die LHBT+-mensen lastigvallen met onder andere conversietherapie. De oostelijke regio van de provincie Tucumán is de plek waar LHBT+’ers het meest te lijden hebben onder intimidatie als gevolg van de opmars van evangelische groeperingen, en specifiek in Los Ralos.

Focus op jongeren

Familias Diversas Tucumán is een ontmoetingsplek voor queer personen, gezinnen en hun omgeving sinds 2009 – het jaar van erkenning van het homohuwelijk in Argentinië. Ze zetten zich in voor het gemakkelijker maken van queer relaties en familieplanning op alle vlakken. Hoewel hun eerdere focus op volwassenen en gezinnen lag, wordt gezien het groeiende aantal aanvallen en conversietherapieën de urgentie voor een focus op de bescherming van jongeren steeds groter.

Manifest en pride

Op 6 december 2025 organiseerden ze daarom een bijeenkomst voor jongeren uit heel de provincie Tucumán. Ze kwamen samen in Los Ralos om een manifest op te stellen. Een hele dag discussieerden ze over hoe ze zich het beste kunnen organiseren om hun rechten en rust te vrijwaren. Het uiteindelijke manifest dient als instrument voor het werk van Familias Diversas Tucumán voor de komende jaren, en bevat ook een actieplan met workshops en activiteiten doorheen de hele provincie.

De dag eindigde met de eerste pride-mars in de oostelijke regio van Tucumán, die naar het stadsplein van Los Ralos leidde. Vol trots en vreugde liepen de jongeren mee. Op het stadsplein gaven verschillende queer activisten speeches:

“Het is heel belangrijk dat we, ondanks alle tegenslagen, met trots blijven marcheren en de zichtbaarheid behouden die essentieel is om onze rechten te blijven promoten. Momenteel hebben we steeds minder mogelijkheden om toegang te krijgen tot rechten zoals werk, gezondheidszorg, onderdak en voedsel, omdat het beleid van de nationale overheid uitsluitend is. Zonder een staat zullen we nog minder toegang tot rechten hebben. Het alternatief is mobilisatie! LGBT+-jongeren moeten zich organiseren en politieke participatie opbouwen. Daarom is het belangrijk dat we hier vandaag zijn.”

Vervolg

In 2026 zal Familias Diversas Tucumán dit manifest naar verschillende steden in de provincie brengen, bijeenkomsten organiseren om het debat te stimuleren en de noden van lokale LGBT+-jongeren in kaart te brengen en te verwerken in hun acties. Ook zullen ze zich blijven organiseren om het bewustzijn over de huidige situatie voor jongeren in de provincie te vergroten en de urgentie ervan te onderstrepen. Ze zijn in contact met lokale autoriteiten, sociale bewegingen en andere LGBT+ -organisaties om samen steeds op zoek te gaan naar de beste manieren om kwetsbare jongeren te beschermen. Het manifest kan je hier lezen.

ACTIE · Een tegendemonstratie voor reproductieve rechten

Als verzet tegen de jaarlijkse anti-abortus ‘Mars voor het Leven’, organiseerden de Dolle Mina’s een tegendemonstratie om te laten zien dat Nederland niet terug zal glijden naar het verleden maar juist voor de bescherming van abortuszorg staat.

Algemene informatie

Het recht op abortus onder druk

In november 2025 vond in Den Haag de jaarlijkse ‘stille Mars voor het Leven’ plaats. Verkapt als initiatief voor een “hoopvolle toekomst voor moeder, vader en kind”, schenden de organisaties achter de demonstratie in werkelijkheid de lichamelijke autonomie van mensen met een baarmoeder door te pleiten tegen de vastlegging van abortus als een grondrecht. Volgens veel van de demonstranten is de strafbaarstelling van abortus in Nederland bovendien terecht en zou de wet moeten garanderen dat ook ongewenste zwangerschappen worden voldragen. Hoewel een wet uit 1984 sommige behandelingen uitzondert van de maximale celstraf van vier jaar en zes maanden die nog steeds op bewuste zwangerschapsafbreking staat, lijkt anti-abortus rhetoriek steeds vaker op te duiken in de Tweede Kamer. Niet alleen bestempelen radicaal rechtse partijen het besluit tot abortus regelmatig als ideologisch, maar blijven ook christendemocratische partijprominenten zich inzetten tegen abortus door bijvoorbeeld jaarlijks aanwezig te zijn bij de mars.

Ondanks de versoepeling van abortuswetgeving in tientallen landen sinds de jaren zestig, is de huidige terugkerende druk op abortus rechten in Nederland niet uniek. Het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten draaide bijvoorbeeld in 2022 het Roe versus Wade oordeel dat het nationale recht op abortus vastlegde terug, waarop verschillende staten een verbod doorvoerden. Maar ook in Europa zetten nationalistische leiders als de Hongaarse Viktor Orbán stappen om abortus te ontmoedigen. Voor een abortus te mogen ondergaan, zijn zwangere personen in Hongarije sinds 2022 wettelijk verplicht te luisteren naar ‘feutale levenstekenen’. Dit soort beleid maakt het besluit tot een abortus onnodig zwaarder dan deze bijna altijd al is en ondermijnt daarnaast de waardigheid en gezondheid van deze zwangere personen. 

Een krachtige tegendemonstratie

Om aandacht te vragen voor toegankelijke abortuszorg, het afbreken van stigma en met als einddoel, abortus uit het Wetboek van Strafrecht te laten halen, organiseerden De Dolle Mina’s een tegendemonstratie. Opgericht in 1969 en destijds van essentieel belang voor de opkomst van de tweede feministische golf in Nederland, zetten de Dolle Mina’s zich sinds januari 2025 opnieuw in voor de rechten van vrouwen door middel van directe acties. Hun boodschap is helder: blijf uit onze baarmoeders! Abortus is zorg en dat hoort niet in het strafrecht, maar in de handen van wie het nodig heeft.

Met de steun van Het Actiefonds lieten de tegendemonstranten, gekleed in het groen, op hun eigen podium aan de route van de anti-abortusmars zien dat Nederland niet terug zal glijden naar het verleden maar juist voor de bescherming van abortuszorg staat. Met verschillende gastsprekers en meer dan 1500 deelnemers liet de tegendemonstratie een sterk tegengeluid klinken dat reproductieve autonomie vaststelt als mensenrecht en toonde een krachtig en solidair gemeenschapsgevoel. De Dolle Mina’s zijn vastbesloten om volgend jaar weer een tegendemonstratie te organiseren. In de tussentijd, zal Het Actiefonds met trots solidair blijven in de strijd voor abortus rechten.

ACTIE · Zingen voor Naoko in de straten van Barcelona

Naar aanleiding van de arrestatie van de Russische artiest Naoko voor het optreden met anti-regime nummers in de straten van Sint-Petersburg, gingen de Hermanas Rosas activisten in Barcelona de straat op om het bewustzijn te vergroten over de repressie van culturele expressie en LHBTQIA+ levens in Rusland.

Algemene informatie

De onderdrukking van culturele expressie in Rusland

Nadat in oktober 2025 een video viraal ging waarin de underground rock band Stoptime een verboden anti-oorlogslied van de in-ballingschap-levende rapper Noize MC speelde op een plein in Sint-Petersburg, omringd door meezingende Russische jongeren, werden de bandleden gearresteerd en veroordeeld tot dertien dagen gevangenisstraf. In de daaropvolgende maand werden Stoptime’s zangeres Diana Loginova, beter bekend als Naoko, en gitarist Alexander Orlov meerdere malen direct na vrijlating opnieuw gearresteerd.

Vanwege wetten die zijn aangenomen sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022, kan het openlijk uiten van kritiek op de Russische autoriteiten in het buitenland, zoals een dergelijk optreden van nummers van artiesten die het Kremlin als ‘buitenlandse agenten’ bestempeld, leiden tot gevangenisstraffen van wel vijftien jaar. Deze onderdrukking van culturele expressie zaait niet alleen angst en zorgt voor zelfcensuur onder de Russische jeugd, maar treft ook onevenredig veel LHBTQIA+ personen en aanverwante kunstenaars, die vaker slachtoffer blijken van intimidatie en lastercampagnes. 

Hermanas Rosas (Roze Zussen)

Als reactie op de toenemende repressie van queer personen in Rusland richtten activisten in Barcelona in 2024 Hermanas Rosas op. Dit kleinschalige netwerk voor wederzijdse hulp en informatie biedt steun aan Russisch sprekende jonge vrouwen en LHBTQIA+ personen – of ze nu in Rusland, op doorreis of in ballingschap zijn. Hermanas Rosas, geleid door Russisch sprekende queer vrouwen die zelf gedwongen verplaatsing of ontheemding hebben ervaren, streeft ernaar jonge vrouwen en queer personen in contact te brengen met juridische en gezondheidszorgvoorzieningen en tegelijkertijd hun blootstelling aan onnodige risico’s te minimaliseren. Daarnaast proberen de organisatoren een ondersteunend ecosysteem te creëren rond artistieke vrijheid en mensenrechten, dat zich niets van grenzen aantrekt. Sinds de oprichting, hebben de activisten een aanzienlijke online aanhang opgebouwd met hun praktische video’s over veiligheid (over onderwerpen die variëren van juridische basisprincipes tot digitale veiligheid) en een anonieme hotline gelanceerd die al meer dan 100 consultaties heeft afgehandeld.

Wij zingen voor Naoko!

Om Naoko, maar ook andere vrouwen en queer jongeren in Rusland te steunen, organiseerden Hermanas Rosas in november 2025 een vreedzame actie in het centrum van Barcelona met de steun van Het Actiefonds. Op het centrale Plaça Catalunya vroegen de activisten aandacht voor de marginalisering van minderheidsgroepen en kunstenaars in Rusland door liedjes te zingen, voordrachten te geven, flyers uit te delen en met spandoeken te zwaaien. De actie werd ook gestreamd en er werden berichten op sociale media geplaatst. Deze posts bereikten duizenden mensen en wakkerden online discussies over artistieke vrijheid en repressie aan.

Het Actiefonds is er trots op deze actie te hebben gesteund en blijft solidair met Russische kunstenaars en minderheidsgroepen die hun oorlogszuchtige en repressieve regering bekritiseren.



ACTIE · Verzet tegen gewelddadige invallen in Noord-Togo

In tijden van escalerend en onvoorspelbaar geweld in het noorden van Togo ondersteunde het Actiefonds de Vereniging van Geëngageerde Jongeren voor Humanitaire Actie bij het opzetten van een geweldloos eerstehulpnetwerk.

Algemene informatie

Noord-Togo

Sinds 2023 vinden er regelmatig gewelddadige aanvallen en invallen plaats in de savannegebieden in het noorden van Togo. In de steden en dorpen aan de grens met Burkina Faso zijn sinds 2023 jihadistische groeperingen zoals JNIM actief. De regering in de hoofdstad aan de kust is afwezig, niet in staat om de burgers effectief te beschermen en brengt de inwoners zelfs in gevaar door haar reacties. De bevolking van de savannegebieden moet dus op zichzelf en elkaar vertrouwen om te overleven.

Workshop noodhulp

In de zomer van 2025 werden de aanvallen heviger. Om lokale gemeenschappen te helpen reageren en handelen tijdens de onvoorspelbare en chaotische aanvallen, organiseerde de Association des Jeunes Engagés pour l’Action Humanitaire (AJEAH) in Togo een seminar over eerste hulp voor jonge vrouwen uit de regio. Elf mensen uit dorpen in het grensgebied werden uitgenodigd om te vertellen over hun persoonlijke ervaringen met de gewelddadige aanvallen in hun dorpen. Tijdens het seminar kregen ze een theoretische en praktische training en behandelden ze fundamentele rechten, geweldloze actiemethoden en technieken voor snelle mobilisatie. Elke deelnemer ontwikkelde een concreet actieplan dat was aangepast aan zijn of haar eigen dorp en omstandigheden. De snel georganiseerde training was bedoeld om onmiddellijk te reageren op het toegenomen geweld. De deelnemers vertrokken met instrumenten om andere jongeren te mobiliseren en de veerkracht van hun gemeenschappen thuis te versterken.

Na de workshop werd een beveiligd communicatienetwerk opgezet tussen de deelnemers om snel informatie met elkaar te kunnen delen. AJEAH houdt ook nauw contact met de dorpen, volgt en evalueert de actieplannen en hun implicaties, en staat klaar om te helpen waar dat nodig is.

Follow-up

Op lange termijn wil AJEAH dit netwerk verder uitbouwen. Ze streven ernaar om het aantal deelnemers aan toekomstige workshops uit te breiden en meer financiële middelen ter beschikking te stellen om sneller te kunnen reageren in noodsituaties. Door een Citizen Lab te ontwikkelen, willen ze het lokale netwerk van opgeleide activisten consolideren en uitbreiden. Bovendien willen ze hun acties meer zichtbaarheid geven en in Togo en daarbuiten bewustzijn creëren over de veiligheidssituatie in de Savanne. Uiteindelijk willen ze hun inspanningen met lokale en nationale autoriteiten intensiveren om ervoor te zorgen dat de regering rekening houdt met de veiligheid van de inwoners van het grensgebied.

Het doel is dus om deze eerste workshop, die met de hulp van Het Actiefonds is georganiseerd, om te vormen tot een gestructureerd en duurzaam proces dat de veerkracht van kwetsbare gemeenschappen in de Savanne kan versterken en het maatschappelijk engagement van vrouwen en jonge activisten kan bestendigen. Het Actiefonds is er trots op deze eerste workshop te hebben ondersteund en zal EJEAH solidair blijven in hun inspanningen om dit veerkrachtnetwerk te consolideren!

ACTIE · Verzet tegen ontbossing en landroof in Sierra Leone

Het Bo District in Sierra Leone wordt al jaren getroffen door illegale ontbossing, landroof en complete vernietigingen van draslanden. In 2025, startte Green Leone een protestcampagne met meer dan 100 activisten om de overheid tot ingrijpen te dwingen.

Algemene informatie

Ontbossing, landroof en vernietiging

Tussen 2002 en 2024 is 43 kilohectare (of zestien procent) van Sierra Leone’s natte primaire bossen verwoest door agriculturele, industriële en stedelijke ontwikkelingsprojecten. Ook het Bo District, gelegen in het zuiden van Sierra Leone, wordt geteisterd door toenemende ontbossing, ongecontroleerde landroof en de complete vernietiging van draslanden. De verwoesting van deze bossen, die ooit 60 procent van Sierra Leone’s landoppervlakte uitmaakten, heeft niet alleen desastreuze gevolgen voor lokale ecosystemen en het klimaat, door het verstoren van regenpatronen en biodiversiteit, maar zorgt ook voor voedselschaarste. Met name vrouwen en kinderen uit plattelandsgemeenschappen moeten steeds meer moeite doen om hout, geneeskrachtige planten en andere materialen te verzamelen en hebben, als gevolg, minder tijd over voor onderwijs of activiteiten die inkomsten opleveren.  

Green Leone

In 2021 richtten activistische studenten uit Bo Stad Green Leone op om kwetsbare gemeenschappen in Sierra Leone te beschermen en weerstand te bieden tegen milieudegradatie. Sindsdien organiseerden de activisten onder andere een klimaatstaking met meer dan 300 deelnemers, voorkwamen een illegale houtkapovereenkomst en begonnen een trainingsprogramma voor klimaatactivisten uit plattelandse regio’s. 

Met de ondersteuning van Het Actiefonds startte Green Leone in 2025 een door de gemeenschap geleide protestcampagne om de overheid tot ingrijpen te dwingen. Met meer dan 100 activisten, jongerenorganisaties en getroffen boeren marcheerden de activisten naar het lokale bureau van het Ministerie van Land, Ruimtelijke Ordening en Milieu en overhandigden een petitie met meer dan 1000 ondertekeningen. Daarnaast deden ze live verslag op sociale media, benaderden lokale radiostations en voerden op straat theatervoorstellingen op om de gevolgen van besluiteloosheid te dramatiseren. De campagne vergrootte niet alleen de algemene bewustheid van ontbossing en de disproportionele gevolgen voor gemarginaliseerde groepen van dit proces, maar leidde ook tot de belofte van overheidsfunctionarissen om milieuwetgeving te herzien en sterker te handhaven. 

Een netwerk van jonge klimaat watchers

Maar de strijd van Green Leone en de andere klimaatactivisten in het Bo District houdt hier niet op. Voortbordurend op het succes van de campagne, zijn de demonstranten bezig met het opzetten van een netwerk van jonge klimaat watchers om illegale gevallen van ontbossing en aantasting van drasland in het Bo District te monitoren en rapporteren. Daarnaast beoogt de organisatie formeel betrokken te worden bij de ontwikkeling van toekomstig beleid door de gemeente en het Ministerie van Klimaat. Het Actiefonds is er trots op deze actie te hebben gesteund en blijft solidair met Green Leones verdere doelen om de natuur van Sierra Leone en haar inwoners te beschermen.

 

ACTIE · Een blokkade van het parlement voor toegankelijk ov

Hoewel veel mensen afhankelijk zijn van het openbaar vervoer voor hun dagelijks transport en de sector een sleutelrol speelt in de klimaattransitie, bezuinigt de Poolse regering al jarenlang op het openbaar vervoer. Ostatnie Pokolenie is klaar met dit waanzinnige beleid en bezette het parlement in september 2025.

Algemene informatie

Bezuinigingen in het openbaar vervoer

Ondanks internationale verdragen en de groeiende wereldwijde druk om klimaatverandering tegen te gaan, steeg de emissie van broeikasgassen in de Poolse transportsector met 77 procent tussen 2005 en 2017. Tegelijkertijd heeft de Poolse regering de afgelopen jaren hevige bezuinigingen op het openbaar vervoer doorgevoerd, met bijvoorbeeld het schrappen van verschillende busroutes als gevolg. Hoewel Polen dichterbij de beloofde klimaatdoelen zou komen door het gebruik van openbaar vervoer te stimuleren, maakt het beleid van de regering haar bevolking dus juist afhankelijker van de auto en hebben ongeveer 15 miljoen Polen te maken met een algehele uitsluiting van transport (op een bevolking van 38 miljoen!). Dit is niet alleen kwalijk voor het milieu maar ook een bron van sociale ongelijkheid: volgens Unicef snijden de bezuinigingen voornamelijk armere plattelandse kinderen en tieners af van hun sociale netwerk, onderwijs, de culturele sector en essentiële gezondheidsdiensten. 

De Laatste Generatie

In 2024 richtte een groep activisten, die voorheen actief waren geweest in bewegingen die conventionele protest methoden toepasten, Ostatnie Pokolenie (Laatste Generatie) op om zich te richten op directe actie. De eerste acties van de organisatie, zoals het blokkeren van de ingang van Taylor Swift’s concert in Warschau om aandacht te vragen voor de uitstoot van de rijkste 1% of de twintigvoudige bezetting van een belangrijke snelweg, waren een succes en kregen veel media aandacht. Zo werd Ostatnie Pokolenie uitgenodigd om in de Senaat te spreken en ontvingen ze steunbetuigingen van meer dan 100 Poolse publieke figuren.

Een bezetting van het Poolse parlement

Met de ondersteuning van Het Actiefonds bezette Ostatnie Pokolenie in september 2025 vijf dagen lang het Poolse parlementsterrein in Warschau met een tentenkamp. Op de eerste dag van de bezetting, parkeerden de demonstranten twee vrachtauto’s voor de uitgang van het parlement en lijmden zo’n twintig man zich ernaast vast aan de grond in hun kenmerkende oranje verkeershesjes. Hun eisen? Een verschuiving van al het geld dat gereserveerd stond voor de uitbreiding van snelwegen naar het openbaar vervoer vanaf 2025 en de introductie van een ticket voor het hele openbare transportsysteem van 50 zloty per maand (rond twaalf euro) om vervoer toegankelijk te maken voor alle inwoners van Polen. 

De blokkade was succesvol! Na vier weken overleg werd het wetsvoorstel van Ostatnie Pokolenie aangenomen door 94,3% van het Parlement en zal het goedkope ov-kaartje worden ingevoerd. Het Actiefonds is er trots op deze actie te hebben gesteund en blijft solidair met iedereen die vecht voor het klimaat en toegankelijke publieke voorzieningen voor iedereen!

ACTIE · Weerstand tegen Schadelijke Infrastructuur

De geplande nieuwe snelweg door de regio Librazhd in Oost-Albanie zou Elbasan met Qafë Thanë verbinden, maar dwars door dorpen en belangrijke ecosystemen lopen. Lokale gemeenschappen blokkeren wegen om dit ongevraagde bouwproject tegen te gaan en zorgen ervoor dat hun stem gehoord wordt!

Algemene informatie

De snelweg zou de natuurlijke stroom van de Shkumbin-rivier kunnen veranderen, brengt de lokale fauna en ecosystemen van het Shebenik-Jabllanica National, Park dat door UNESCO beschermt is, in gevaar, en loopt dwars door het dorp Hotolisht. Hierdoor zouden meer dan 35 families het risico lopen hun huizen te verliezen en zouden essentiële diensten, zoals scholen en ziekenhuizen, negatief worden beïnvloed.

Veel bewoners zijn gefrustreerd door het gebrek aan publieke consultatie over het project en voelen dat hun stem niet is gehoord. Dus nu roepen ze op tot alternatieven voor het huidige plan dat de rivier en hun huizen zou beschermen. Het initiatief dat door de actiegroep Qendra Mjedisore për Studime dhe Zbatime (QMSZ, Milieucentrum voor Studies en Toepassingen) is gelanceerd, heet “Verenigd voor Ons Thuis: Weerstand tegen Schadelijke Infrastructuur” en heeft als doel de gemeenschap samen te brengen om te strijden tegen de aanleg van deze nieuwe snelweg.

 

Stemmen versterken sinds 2018

QMSZ begon in 2018 met grassroots-inspanningen om de zwaar vervuilde rivier de Shkumbin op te ruimen, wat de lokale autoriteiten hadden verwaarloosd. Dit succesvolle project stimuleerde een cultuur van activisme en vrijwilligerswerk binnen Librazhd, en liet de organisatie groeien en uitbreiden naar andere onderwerpen rond milieubescherming, jongeren-empowerment, ontwikkeling van het platteland en minderhedenrechten. Het doel van QMSZ is om de Librazhd-gemeenschap te versterken en om te pleiten voor duurzame ontwikkeling en milieubescherming, met de nadruk op het behoud van de Shkumbin-rivier en haar omliggende ecosystemen.

Door regelmatige gemeenschapsbijeenkomsten en workshops, het organiseren van protesten en bewustwordingscampagnes, educatieve programma’s en een nauwlettend oog op lokaal en nationaal beleid, proberen zij een cultuur van activisme in hun gemeenschap te bevorderen. Hierbij proberen zij de stemmen van lokale bewoners en vooral gemarginaliseerde groepen te versterken, en te werken aan sociale rechtvaardigheid.

 

De actie

Met steun van Het Actiefonds verspreidde QMSZ in de zomer van 2025 informatie over de effecten van de bouw van de snelweg en pleitte het voor duurzame alternatieven ervoor. Door gemeenschapsbijeenkomsten en workshops, een mediacampagne, een petitie aan lokale functionarissen en samenwerkingen met organisaties in de hele regio Librazhd, zorgden ze ervoor dat de gemeenschap goed geïnformeerd en vertegenwoordigd was. De kroon op hun campagne was een grote protestmars, waarop ze zich voorbereidden door actietrainingen te organiseren. Ze blokkeerden effectief de hoofdweg die door Hotolishti leidde, het dorp dat door de snelweg doormidden zou worden gesneden. Deze campagne was een groot succes!

Enkele belanghebbenden van het bouwproject hebben een stap teruggedaan en functionarissen hebben een groep boeren en activisten uitgenodigd voor gesprekken. Er is nu hoop dat de schadelijke infrastructuurprojecten niet zullen doorgaan, wat zal bijdragen aan de bescherming van lokale huizen, gemeenschappen en het natuurlijke milieu.

 

De strijd gaat door

QMSZ zal de stemmen van Librazhd blijven versterken, deelnemen aan de rondetafelgesprekken over de snelweg en de druk op de lokale overheden blijven uitoefenen. Ze zijn geworteld in de gemeenschap en zullen bewustzijn creëren over milieukwesties in hun regio. Het Actiefonds zal solidair blijven staan met QMSZ en alle lokaal actieve milieuactivisten.

ACTIE · Een paspoppenmenigte tegen politieke gevangenneming

Al meer dan twee decennia worden oppositieleiders, activisten, en anderen die het niet eens zijn met het regime van Oeganda vastgezet zonder duidelijke en eerlijke aanklacht. In plaats van door de civiele rechtbank worden zij, terwijl zij gewoon burgers zijn, berecht door de militaire rechtbank. Het is al jaren duidelijk dat zij daar geen eerlijk proces krijgen, met soms de doodstraf als gevolg. 

Algemene informatie

Op 31 januari van dit jaar heeft de Hoge Raad van Oeganda in een grote rechtszaak aangegeven dat dit niet legaal is, en dat burgers moeten worden berecht door de civiele rechtbank. Ondanks deze uitspraak zitten er nog tientallen mensen vast op basis van verzonnen aanklachten, in afwachting van een oneerlijke berechting bij de militaire rechtbank.  

Een groep jonge Oegandezen, waaronder enkele ex-politieke gevangenen, hebben zich verenigd in de actiegroep We The People, waarmee zij aandacht vragen voor, en strijden tegen, het inzetten van de militaire rechtbank voor de berechting van burgers. Omdat demonstreren tegen het regime vaak fysiek gevaarlijk is voor demonstranten heeft de actiegroep met behulp van financiering van Het Actiefonds een menigte gemaakt van paspoppen in de straat naar de rechtbank toe.

Op elke paspop stond de naam van een politiek gevangene die onterecht vast wordt gehouden. Hiermee hoopten ze aandacht te vragen voor de gevangenen, en de druk op het regime op te voeren om ze vrij te laten. Ondertussen zijn de gevangenen nog niet vrijgelaten, maar is er wel meer aandacht voor de situatie, en is de bereidheid om op deze manier te demonstreren hoger geworden. Ze strijden door!