Het X-Y Actiefonds:

New Energy Docks
Distelweg 451
1031 HD Amsterdam
The Netherlands

Contact:

+31 (0)20 6279661
info@hetactiefonds.nl

NL 46 TRIO 0338622039

Nieuwsbrief:

Over het fonds

Het Actiefonds streeft naar grootschalige maatschappelijke verandering om een wereld mogelijk te maken zonder onrecht, uitbuiting en klimaatverandering. Voorbij het recht van de sterkste economische belangen streven we naar een vrije, gelijke en solidaire samenleving voor iedereen.

Algemene informatie

Wat we doen

Het X-Y Actiefonds is onafhankelijk, rechtvaardig en revolutionair. We zijn een fonds voor activisme. Sinds 1968 werven wij geld bij particulieren en daarmee financieren we wereldwijd activisten die werken aan een rechtvaardige en duurzame samenleving.

Verandering van onderop

Overal ter wereld verzetten mensen zich tegen onrecht en onderdrukking, en komen op voor hun rechten. Of het nou gaat om klimaatverandering, landrechten, of antiracisme. Ze organiseren zichzelf in sociale bewegingen omdat dat de beste, en soms de enige, manier is om de heersende orde te veranderen. Deze activisten werken lokaal, voor hun eigen gemeenschap, regio of land, maar ze maken deel uit van de grotere strijd voor een betere wereld. Ze zijn degenen die actief voor verandering vechten en daarmee ook voor anderen de hoop levend houden dat verandering mogelijk is.

Onafhankelijk

Het Actiefonds ondersteunt deze sociale bewegingen en actiegroepen, waar ook ter wereld, sinds 1968. We financieren hun acties, zoals demonstraties en stakingen, en vragen aandacht en steun voor hun politieke doelen. Zeker beginnende groeperingen met weinig eigen middelen kunnen op onze steun rekenen. Zo wakkeren we de hoop en de strijd aan voor een betere wereld. Door geen geld te accepteren van overheden of bedrijven blijven we bovendien volledig onafhankelijk. Het is uitsluitend te danken aan particuliere donateurs dat we onze bijdrage kunnen leveren aan wereldwijde verandering.

Kan jij je vinden in deze visie? Word dan vandaag nog donateur! Want met jouw donatie kunnen we bewegingen blijven steunen die strijden voor een rechtvaardige wereld.

Geschiedenis

Het Actiefonds is opgericht in 1968 als deel van een brede maatschappelijke beweging die zich inzette voor een eerlijke verdeling van welvaart wereldwijd. Sinds die tijd hebben er veel veranderingen plaatsgevonden, maar de strijd tegen onrecht en ongelijkheid is altijd doorgegaan.

De campagne X-Y – 1968

In 1968 doet de Wereldraad van Kerken een oproep. Individuele christenen, en anderen, wordt gevraagd door middel van een ‘self-tax’ geld aan ontwikkelingshulp te besteden. Deze campagne wordt X min Y gedoopt. Hierbij staat de ‘X’ voor het percentage dat ieder rijk land zou moeten geven en de ‘Y’ voor het percentage dat daadwerkelijk wordt afgedragen.

Het verschil hiertussen – de ‘X’ min de ‘Y’ – is wat de deelnemers vrijwillig kunnen bijleggen. In Nederland geeft Novib het startsein voor deze actie. Toekomstige leden krijgen een brief met de mededeling dat zij deel gaan uitmaken van de ‘X-Y actie voor wereldbelasting’.

Meer steun kwam snel. Protestantse kerken, de Partij van de Arbeid, D’66 en anderen doen mee aan de campagne. Tot 1972 wordt precies uitgerekend hoeveel mensen moeten bijdragen. Van het binnengekomen geld gaat de helft naar de VN en de andere helft wordt besteed aan projecten in de zogenaamde “Derde Wereld”. De Mozambikaanse bevrijdingsbeweging Frelimo, protestantse studenten in Chili en de Grandambeweging in India die strijdt voor een eerlijkere verdeling van grond, behoren tot de eersten die steun ontvangen.

Het X-Y Actiefonds gaat zelfstandig verder – de jaren ‘70

In 1973 wordt de X-Y campagne verheven tot een zelfstandige stichting, simpelweg XminY genaamd. Dit zou de naam van de organisatie blijven tot die in 2018 werd veranderd in Het Actiefonds. In de jaren voor de verzelfstandiging is de koers van de organisatie al verlegd: de link met de ontwikkelingshulp van de overheid wordt losgelaten. Er wordt geld vrijgemaakt voor structuur- en mentaliteitsverandering in Nederland zelf. Het Actiefonds stelt eigen criteria op: alleen projecten die om politieke redenen elders geen subsidie kunnen krijgen, komen in aanmerking. Er moet ruimte zijn voor urgente en ‘geheime’ projecten. Veel bevrijdingsbewegingen worden gesteund en de bijdrage aan het fonds van de VN wordt stopgezet.

Daarmee verandert X-Y van een typisch “goed doel” in een zeer politieke organisatie, los van kerkelijke invloed, die de revolutionaire idealen van de jaren zestig en zeventig wil helpen realiseren en de strijd voor fundamentele verandering wereldwijd steunt. Sindsdien is dit altijd het uitgangspunt van de organisatie gebleven.

Ook projecten in Nederland – de jaren ’80

In de jaren ’80 besluit Het Actiefonds dat groepen die actief zijn in Nederland ook in aanmerking kunnen komen voor steun: de anti-kernenergiebeweging en de kraakbeweging zijn hier voorbeelden van. Eind jaren ’80 voert Het Actiefonds de succesvolle campagne ‘Media voor Verzet’ met als doel steun te verwerven voor de radio’s van verzetsbewegingen in onder andere El Salvador en Eritrea.

Nieuwe campagnes en initiatieven  – van de jaren ’90 tot nu

De reikwijdte van de campagnes van Het Actiefonds blijft zich verbreden. Zo mikt de campagne ‘Heineken uit Birma’ op een vertrek van bierbrouwer Heineken uit dat land en tegelijkertijd op het binnenhalen van nieuwe donateurs. Die aanpak werkt: Heineken gaat door de knieën en Het Actiefonds krijgt een flinke aanwas van nieuwe donateurs. Er worden campagnes gevoerd op uiteenlopende thema’s als zelfbeschikkingsrecht voor de Koerden, stopzetten van wapenleveranties aan Indonesië, neoliberaal beleid in Nederland en steun aan seksuele minderheden wereldwijd.

Ook het in het nieuwe millennium worden er nieuwe initiatieven en campagnes geïnitieerd, zoals het beruchte Bureau Zwart-Werk op, een uitzendbureau voor illegalen. Dit om aandacht te vragen voor de verschrikkelijke situatie waar veel migranten in verkeren. Ook wordt er actie gevoerd tegen de ID-plicht, en speelt Het Actiefonds een prominente rol in de anti-globaliseringsbeweging.

Met de groei van nieuwe sociale bewegingen worden eer en meer projecten gesteund, variërend van anti-racisme, feminisme, klimaatactivisme, de strijd voor landrechten, arbeidsrechten en andere sociale rechten, waar ook ter wereld.

50 Jaar Het X-Y Actiefonds

In 2018 vierde Het Actiefonds zijn 50 jarig jubileum en liet zijn oude naam, oude logo, en oude website los. Sindsdien staan we bekend als Het Actiefonds – een naam die precies uitdrukt wat we doen, hebben gedaan in het verleden, en wat we zullen blijven zolang het nodig is: het financieren van radicale acties over de hele wereld, en strijden voor verandering.