Het Actiefonds:

Lombokstraat 40
1094 AL Amsterdam
The Netherlands

Contact:

+31 (0)20 6279661
info@hetactiefonds.nl

NL 46 TRIO 0338622039

Nieuwsbrief:

Acties voor de veiligheid van journalisten in Oost-Congo

Het is slecht gesteld met de persvrijheid in de Democratische Republiek Congo. Op de ranglijst van ‘Reporters without Borders’ staat Congo van de 180 landen, op plek 154. De afgelopen jaren zijn journalisten bedreigd, mishandeld, ontvoerd en zelfs vermoord. In veruit de meeste gevallen doen de autoriteiten geen onderzoek naar de daders. Een uitbarsting van geweld tegen journalisten vond plaats in 2010, toen er verkiezingen waren. Ook tijdens de recente verkiezingen van eind 2018 kregen journalisten te maken met bedreigingen en geweld. ‘Journalistes pour les Deroit Humains’ – Journalisten voor mensenrechten – eiste de bescherming van journalisten. En met succes: Ze bereikten een overeenkomst die de rechten van journalisten waarborgt.

Algemene informatie

Journalistes pour les Deroit Humains

‘Journalistes pour les Deroit Humains’ is een groep die sinds 2010 strijdt voor persvrijheid en veiligheid voor journalisten in het oosten van Congo. In deze regio zijn in aanloop naar de recente verkiezingen meerdere journalisten vastgezet of vermoord, anderen zijn gevlucht naar omringende landen.

De actiegroep is een initiatief van radiostation ‘Ondese. Dit radiostation zet zich actief in voor vrede in Oost-Congo. Het radiostation besteedt de helft van haar uitzendtijd aan vrouwenrechten en heeft eerder campagne gevoerd tegen kindhuwelijken in de regio.

Veel mensen in het oosten van Congo zijn afhankelijk van radio als nieuwsbron. In rurale gebieden zijn sommige mensen analfabeet of hebben weinig toegang tot elektriciteit, waardoor krant of computer geen optie is. Radiozenders verslaan vaak lokaal nieuws in tegenstelling tot grote mediabedrijven, zij berichten vaak alleen nieuws uit de hoofdstad – Kinshasa. Radio is echter ook een kwetsbaar medium, in Congo zijn de afgelopen jaren meerdere radiozenders uit de lucht gehaald. Er zijn ook gevallen bekend waarbij de autoriteiten (dure) apparatuur in beslag namen en managers arresteerden.

Radio Ondese – Foto: Women’s WorldWide Web

Een akkoord

Het Actiefonds steunde het initiatief van de Congolese journalisten. Ze organiseerden onder andere een demonstratie en verschillende bijeenkomsten tussen journalisten en de autoriteiten. Tijdens de demonstratie en de bijbehorende bijeenkomsten werd de bescherming van journalisten en mensenrechten geëist. Nu ligt er een akkoord met de autoriteiten op tafel: journalisten kunnen voortaan werken in goede omstandigheden en zullen actief worden beschermd.

Interventies op de aandeelhoudersvergadering van BHP

‘’Het is goed om de gezichten achter het bedrijf te zien’’, zegt Rosia Maria Mateus bij de algemene aandeelhoudersvergadering van BHP, het grootste mijnbouwbedrijf ter wereld.  Ze is een advocate uit Bogota en op uitnodiging van het London Mining Network is ze aanwezig in Londen. Mateus zet zich in voor Colombiaanse gemeenschappen die geraakt worden door de mijnindustrie. ‘’Het zette me aan het denken’’, gaat ze verder. ‘’Wie zijn deze mensen, hoe leven zij en hoe kunnen we deze mensen – die verantwoordelijk zijn-  aansprakelijk stellen?’’.

 

Algemene informatie

London Mining Network

Het London Mining Network is een netwerk van ongeveer twintig actiegroepen die zich inzetten tegen de schadelijke gevolgen van de mijnindustrie. Dit netwerk onderhoudt sterke banden met activisten en personen van getroffen gemeenschappen uit (onder andere) Brazilië, Colombia en Chili.  Met hulp van Het Actiefonds organiseerde het netwerk acties rondom de algemene aandeelhoudersvergadering van BHP in Londen. Tijdens de aandeelhoudersvergadering  waren er interventies van personen die deel uitmaken van de getroffen gemeenschappen. Zij confronteerden de directie en aandeelhouders van BHP met de impact die de acties van het bedrijf heeft op hun levens en op hun gemeenschap. Ook vond er voor de deur van de vergadering een protest plaats tegen de destructie die BHP aanricht.

Protest bij de aandeelhoudersvergadering van BHP – Foto : Liam Barrington-Bush

Brazilië

Vanuit Brazilië was Leticia Oliveira aanwezig uit de Mariana gemeenschap, die getroffen werd door het instorten van de Samarco dam in 2015. Deze dam – die voor de helft in handen is van BHP (de andere helft is in handen van VALE SA) – werd gebouwd van giftig mijnafval, maar brak in 2015 door. Het gevolg was schrikbarend: 50 miljoen kubieke meter giftige modder stroomde de Doce rivier in, negentien mensen lieten het leven en zeshonderd mensen werden geëvacueerd. Tot op heden werd maar één van de driehonderd vernietigde huizen herbouwd.

Leticia Oliveira in Londen- Foto: London Mining Network

Colombia

Vanuit Colombia bezocht naast Rosia Maria Mateus, ook Misael Socarras Ipuana Londen. Zij is een vrouwelijke, inheemse activiste uit La Guajira. Dit is een gebied in het noordoosten van Colombia, dat lijdt onder de schadelijke effecten van de Cerrejon mijn, een mijn die voor een derde in handen is van BHP.

De Cerrejon mijn is de grootste open-pit mijn van Colombia. Toen de mijn dertig jaar geleden geopend werd is de omliggende gemeenschappen niets gevraagd, maar werden zij gedwongen te verhuizen. Socarras benoemt verschillende effecten van de mijnbouw. Door toedoen van de mijn is er in de omgeving veel droogte:  er zijn al zeventien –voor de bewoners, essentiële- beekjes opgedroogd. Bovendien zijn er verschillende heilige plaatsen vernietigd.

Cerrejon mijn – Foto: London Mining Network

Steun blijft nodig

Door het initiatief van London Mining Network en de steun van Het Actiefonds waren Leticia Oliveira en Misael Socarras Ipuana in staat de directie en aandeelhouders van BHP te confronteren met de gevolgen van hun destructieve beleid. Wij blijven London Mining Network en de getroffen gemeenschappen steunen in hun strijd tegen de vervuilende mijnindustrie.

Maar, steun blijft nodig, zo blijkt uit nóg een gebroken dam van mijnafval in Brazilië (dit keer van het bedrijf VALE SA, die samen met BHP de Samarco dam bezit). Bij dit tragische ongeval, dat voorkomen had kunnen worden, zijn ten minste 110 mensen overleden, tweehonderd mensen worden nog vermist.

Protest tegen bomenkap in Montenegro

Meer dan negentig jaar geleden werden in de stad Bar, in het zuiden van Montenegro, vijftig cipressen geplant door de Montenegrijnse koningin van destijds. Tot voor kort maakten deze cipressen deel uit van een van de mooiste parken van de stad. Recentelijk besloot de gemeenteraad van Bar dat deze decennia oude bomen plaats moesten maken voor een speeltuin en de verbreding van omliggende straten. Als reactie op die beslissing kwamen de inwoners van Bar in protest.

Algemene informatie

Actie!

Op het moment dat de gemeente een kapbedrijf inschakelde om de cipressen te rooien, kwamen bewoners van de stad Bar in actie. Vier dagen lang verzamelden zij zich rond de bomen om de kap te blokkeren. Ook organiseerden zij een petitie: vierduizend van de dertienduizend inwoners van Bar ondertekenden deze petitie tegen de bomenkap, maar de gemeenteraad gaf hier geen gehoor aan. Op de vijfde dag zette de gemeente een grote politiemacht in, zoals hier te zien is. De politie pakte twee jonge activisten van 19 en 24 jaar op en de kap kon doorgaan. Het politieoptreden en de bomenkap zijn groot en negatief in de media gekomen.

De toekomst

De kap van de cipressen is echter niet het einde van de acties. Zo is er een demonstratie georganiseerd om een signaal af te geven aan de gemeenteraad. De kap van bomen zal ook in de toekomst op verzet stuiten. Er is een actiegroep opgericht die zich met de campagne ‘Montenegro Eco Revolution’ inzet voor bewustwording over klimaatverandering en zich daarbij voornamelijk focust op Montenegrijnse jeugd. Andere acties die onder deze campagne vallen zijn nieuwe acties tegen bomenkap en het planten van bomen. Zo zijn er plannen om nieuwe bomen te planten in het park waar de cipressen gekapt zijn.

Dankbare activisten

Het Actiefonds steunt de Montenegrijnse activisten met een spoeddonatie van €250. Daarmee kochten ze banners en drukten ze flyers, hierdoor lukte het hen veel mensen te mobiliseren. Uit de foto’s van de actie en het contact met de activisten blijkt dat zij hier zeer dankbaar voor zijn! Wij blijven de jonge Montenegrijnse activisten steunen in hun eco-revolutie.

 

Massale klimaatdemonstratie in Barcelona

In aanloop naar de European C40 ­– een klimaattop van burgemeesters van grote steden – op 14 november 2018, organiseerde Marxa Pel Clima een bonte massademonstratie voor het klimaat. Het doel was om naast een grote demonstratie, vooral het startschot te zijn van een reeks aan klimaatacties op het Iberisch Schiereiland. Met succes!

Algemene informatie

Sociale impact klimaatverandering

De klimaatbeweging in Catalonië richtte zich tot op heden voornamelijk op de gevolgen van klimaatverandering, zonder daarbij te kijken naar de sociale impact hiervan. Marxa Pel Clima – mars voor het klimaat – is een initiatief voor een massademonstratie in Barcelona die aandacht heeft voor de sociale gevolgen van klimaatverandering. Zo is er tijdens de demonstratie speciale aandacht voor- en actieve participatie van klimaatvluchtelingen en gemeenschappen die als eerste zullen worden getroffen door zeespiegelstijging.

Gebundelde krachten

Volgens Catalaanse activisten is klimaatrechtvaardigheid een onderwerp waarbij verschillende actiegroepen hun krachten kunnen bundelen. Dit maakt de Marxa Pel Clima een uitgelezen plek om onderlinge banden te verstevigen: naast groepen voor dierenrechten, duurzame energie en de verbetering van de luchtkwaliteit, hebben ook studentengroepen, vakbonden, feministen en LGBT+ activisten al aangegeven voor deze mars te mobiliseren. Door de deelname van verschillende activistische kunstenaars(groepen) werd de demonstratie een bonte manifestatie, zoals te zien is op de aftermovie.

Een startschot

Naast een massademonstratie is Marxa Pel Clima vooral het startschot voor een nieuwe golf van klimaatacties in niet alleen Catalonië, maar in het hele Iberisch Schiereiland. Er is na de demonstratie een nieuwe actiegroep ontstaan, die zich richt op directe actie voor het klimaat en daarbij oog heeft voor de strijd van andere actiegroepen. Zo zal deze groep op Internationale Vrouwendag een ecologisch, feministisch blok organiseren op de demonstratie die plaatsvindt tijdens een feministische staking op deze dag. Het Actiefonds voelt zich vereerd bij te kunnen dragen aan deze nieuwe golf van klimaatacties en steunt daarom Marxa Pel Clima met een financiële bijdrage.

Strijd voor meer reddingsacties op zee

Het Actiefonds steunde afgelopen jaar veel mooie en succesvolle acties voor vluchtelingenrechten. Eén daarvan was de ZeeBrug demonstratie op de Dam in Amsterdam.

Algemene informatie

De beweging ZeeBrug (Seebrücke) ontstond in juni 2018, toen het schip Lifeline van de gelijknamige Duitse hulporganisatie met 234 geredde personen dagenlang op zee moest rondzwerven, omdat geen enkele Europese haven hen liet aanmeren.

Humanitaire ramp
Ten gevolge van politieke spanningen in de Europese Unie zijn er bijna geen enkele private reddingsschepen meer actief op de Middellandse Zee. Dit betekent dat er elke dag mensen sterven op hun vlucht naar Europa. Een humanitaire ramp. Daarom steunde Het Actiefonds deze belangrijke demonstratie: niet minder, maar juist méér reddingsoperaties op zee. Alleen zo kan voorkomen worden dat er nog meer mensen verdrinken.

Op de demonstratie waren inspirerende sprekers, strijdbare muziek en sterke spandoeken, protestborden en vlaggen. Na afloop op de Dam heeft er zelfs nog een spontane demonstratie ruim een uur door het centrum van Amsterdam gelopen die op veel bijval van het publiek kon rekenen!

Foto: Marten van Dijl

Demonstratie in Amsterdam voor een vrije stad

Op zaterdag 15 december komt ADM Amsterdam in actie, met een grote demonstratie om iedereen die van de stad houdt te verenigen en te laten zien dat de stad weer aan haar bewoners moet behoren.

Algemene informatie

Amsterdam staat in de uitverkoop. Door toerisme, gentrificatie, een teruglopende voorraad sociale huurwoningen, en slecht overheidsbeleid is de stad onbetaalbaar geworden voor iedereen zonder grote portemonnee. Ondanks extreme woningnood wordt kraken hardhandig aangepakt. En vrijplaatsen, de rafelrandjes van de stad, worden vernietigd. Het gekraakte terrein ADM in het westen van de stad, wordt bedreigd met ontruiming ondanks de ongeschatte waarde die de gemeenschap heeft gehad voor Amsterdam. Daarom wordt er vanuit ADM een grote demonstratie georganiseerd op zaterdag 15 december. Daarmee willen zij een signaal afgeven dat het afgelopen moet zijn met de uitverkoop van Amsterdam. Het Actiefonds steunt hen hierbij. Want een stad is van en voor al haar bewoners, niet voor bedrijven, speculanten, en massatoerisme!

Meer info hier!

Stemonthouding uit protest in Indonesië

In 2019 worden er algemene verkiezingen gehouden in Indonesië, voor onder andere de president en de vice-president. Meer dan 180 miljoen mensen zijn stemgerechtig. De zittende president Jokowi staat tegenover voormalig generaal Prabowo. De organisatie Pembebasan wil dat mensen weigeren hun stem uit te brengen, uit protest.

Algemene informatie

De organisatie Pembebasan, of het Centre of Student Struggle for National Liberation, vindt dat de keuze tussen Prabowo en Jokowi geen echte keuze is. Prabowo is een voormalig militair die islamitisch fundamentalisme steunt. En president Jokowi heeft de democratie en mensenrechten in het land de afgelopen jaren niet beschermd. In plaats van te kiezen voor “the lesser of two evils”, wil Pembebasan mensen mobiliseren om actief aan stemonthouding te doen. Het aantal stemmers is de afgelopen jaren sowieso al sterk gedaald in Indonesië. Pembebasan wil deze stemonthouding omzetten in een actief, politiek protest.

De groep bestaat voornamelijk uit en richt zich op universiteitsstudenten, en organiseert veel activiteiten onder de jongere generatie in Jakarta. Op verkiezingsdag zullen ze met een demonstratie gezamenlijk hun stembiljetten teruggeven aan het stemlokaal, met de boodschap dat zij voor niemand willen stemmen. Het Actiefonds steunt hen bij dit protest en hun strijd voor maatschappelijke verbetering in Indonesië!

Protest in Indonesië tegen repressieve wet

De huidige Indonesische regering heeft een slecht track record op het gebied van mensenrechten. In 2018 werd de zogenaamde “Ormaswet” aangenomen. Met deze wet wordt een systeem van regulaties voor NGO’s geïntroduceerd, waarmee vrijheid van meningsuiting en vrijheid van protest ernstig ingeperkt dreigen te worden.

Algemene informatie

Groeperingen die als ‘antagonistisch’ tegen de overheid worden gezien, kunnen zomaar verboden worden. Maar op dit moment is het juist heel belangrijk dat men kan protesteren in Indonesië. Boeren zijn het slachtoffer van land grabbing, er is niet langer sprake van een minimumloon, en worden de kosten van levensonderhoud hoger en hoger vanwege de buitenlandse schulden van de staat.

De Indonesische National Commission on Human Rights heeft zich uitgesproken tegen de Ormaswet, en op International Human Rights Day op 10 december kwamen studenten en boeren in actie tegen de wet. LINK-AR, een kleine grassroots organisatie, organiseert bewustmakingscampagnes, demonstraties en manifestaties — gesteund door Het Actiefonds. Zo laten zij hun stem horen voor een vrij en democratisch Indonesië.

Alternatief Sinterklaasfeest als anti-racisme actie

Activisten strijden al jaren om de racistische karikatuur Zwarte Piet aangepast te krijgen. Dit activisme bestaat vaak uit manifestaties bij intochten, demonstraties, of flyercampagnes. Patrick Mathurin heeft een andere manier van bijdragen aan deze strijd: de Nieuwe Sint!

Algemene informatie

Patrick Mathurin speelt sinds 2013 de “Nieuwe Sint”, een vernieuwde vorm van de feestdag. Fruit en rozen worden uitgedeeld, iedereen mag een mijter op, en Zwarte Piet is afwezig. “Het is niet zo dat ik niet in rechtszaken en protesten geloof,” zegt Mathurin. “Iedereen doet het op zijn eigen manier en ik zeg: als je een ander feest wil, dan moet je een beter feest geven.” Daarom organiseert hij een eigen evenement. Met een boot komt de Nieuwe Sint aan in Amsterdam. De optocht loopt vervolgens naar Paradiso, voor een feestelijke viering met optredens van topartiesten.

Door het hele Sinterklaasverhaal een makeover te geven, wil Mathurin een nieuw feest creeëren zonder racisme of klassisme. In afgelopen jaren is de Nieuwe Sint bekostigd door onder andere crowdfunding, dit jaar heeft Het Actiefonds een bijdrage gegeven. Want wij geloven in verandering, en een kinderfeest waar álle kinderen blij van worden!

Solidariteitscampagne voor West-Papoea

De actiegroep Indonesian People Front for West Papua voert een culturele campagne om mensen bewust te maken van de strijd van de West-Papoea’s, die systematisch onderdrukt worden door Indonesië en al decennialang strijden voor hun recht tot zelfbeschikking.

Algemene informatie

De Papoea’s zijn de oorspronkelijke bewoners van het eiland Nieuw-Guinea en naburige eilanden, en hebben een lange geschiedenis van onderdrukking en kolonialisme. Tot op de dag van vandaag strijden ze om onafhankelijkheid van Indonesië. In West-Papoea, een Indonesische provincie op het westelijke deel van Nieuw-Guinea, is toegang tot informatie moeilijk, is er sprake van militaire repressie, en worden vrijheid van meningsuiting en vrijheid van demonstratie beperkt door de overheid. Mensenrechten worden geschonden, mensen worden onwettig gearresteerd, en sinds de jaren zestig zijn er zoveel West-Papoeaanse leiders en activisten vermoord dat er sprake is van een slow-motion genocide.

Daarom voert de groep Indonesian People Front for West Papua campagne in Jakarta. Deze groep bestaat uit Indonesische mensen die solidair zijn met West-Papoea. Hun strijd voor West-Papoea is onderdeel van de wereldwijde strijd tegen imperialisme en kolonialisme, en voor het zelfbeschikkingsrecht van volkeren. Door middel van culturele activiteiten, waaronder zang, dans, kunst, een tentoonstelling van traditionele West-Papoeaanse Noken-tassen, fotografie, en poëzie, proberen zij mensen bewust te maken van de situatie. Het Actiefonds steunt hen hierbij, en jij kan dat ook doen, met een donatie!