Netwerk van activisten

Act For Climate Justice is een netwerk van Belgische klimaatactivisten die oproepen tot directe en burgerlijke ongehoorzaamheidsacties. Eerder voerden ze actie tegen fossiele bedrijven als Exxonmobile, Total en RWE.

Daarnaast organiseerden de activisten ook acties tegen de Belgische overheid, die in hun ogen te weinig doet om klimaatverandering te stoppen. Activisten blokkeerden het parlement voor een dag, ook riepen ze op om persoonlijk contact op te nemen met de Belgische ministers die verantwoordelijk zijn voor milieu; 23.000 Belgen sms’ten of mailden de ministers met hun klimaatzorgen.

Actie!

Op maandag 18 maart blokkeerden activisten van Act For Climate Justice het investeringskantoor van BNP Paribas Fortis. Hierdoor konden werknemers de hele ochtend en begin van de middag niet naar binnen. De activisten hekelen de enorme investeringen die de bank doet in de fossiele industrie. Tegelijkertijd organiseerden ze een blokkade van oliedepots van Total in het Waalse Feluy, hier konden vrachtwagens het terrein niet op en lag het transport van olie voor een dag stil.

Bij beide acties benoemden de activisten de overlap tussen de klimaat- en sociale strijd. De multinationals en de financiële sector maken enorme winsten ten koste van werknemers en het klimaat. De activisten willen niet dat burgers voor de kosten van de klimaattransitie op moeten draaien, maar dat deze betaald wordt door de grootste vervuilers.

Blokkade oliedepots Total in Feluy

De stuwdammen in Laos

LDIM verzet zich tegen het desastreuse beleid van de Laotiaanse regering, die maar stuwdammen blijft bouwen. Tussen 10 en 19 juni 2019 vinden er in Bangkok twee conferenties plaats van ASEAN, een politiek-economische samenwerking van tien Zuidoost-Aziatische landen. LDIM organiseert in deze week acties om aandacht te vragen voor de schadelijke gevolgen van de stuwdammen in de Mekong-regio.

De Democratische Volksrepubliek Laos wil graag de ‘Batterij van Azië’ worden. De Laotiaanse regering ontwikkelde een plan, waardoor zij door middel van stuwdammen in de Mekong rivier, zeer veel stroom kunnen opwekken en exporteren. Inmiddels legde Laos al vijftig stuwdammen aan in de Mekong rivier en zijn er plannen voor het bouwen van nog eens vijftig dammen, voor 2020. De schadelijke effecten voor mens en natuur zijn nu al duidelijk zichtbaar: veel plant- en diersoorten hebben stromend water nodig om te overleven en gemeenschappen die langs de Mekong rivier wonen worden door het stijgende water gedwongen te verhuizen.

Poster van eerdere bijeenkomst tegen beleid omtrent stuwdammen in Laos, op de universiteit van Chiang Mai (Thailand)

Niet alleen Laos is verantwoordelijk

Ongeveer negentig procent van de stroom die Laos met de stuwdammen opwekt wordt geëxporteerd. Voornamelijk naar Thailand, maar ook naar andere landen uit Zuidoost-Azië. LDIM houdt daarom niet alleen de regering van Laos verantwoordelijk, zij zien het als een probleem waar meerdere landen binnen de ASEAN verantwoordelijk voor zijn. De activisten zullen de leiders van deze landen aanspreken op hun verantwoordelijkheden als ze samenkomen in Bangkok.

Eerder protest van Laos Dam Investment Monitor in Korea

De mobilisatie en protest

In Bangkok vindt van 10 tot 14 juni de Mekong-ASEAN milieuweek en van 17 tot 19 juni het ‘Peoples Forum’ van ASEAN plaats. LDIM wil meer dan duizend activisten uit alle tien ASEAN-landen mobiliseren en organiseert een eigen conferentie omtrent de schadelijke gevolgen van de stuwdammen die de regering van Laos bouwt. Het Actiefonds steunt LDIM met drieduizend euro om activisten te mobiliseren, acties en demonstraties te organiseren en zoveel mogelijk mensen op de hoogte te brengen van de problematiek rond stuwdammen in de Mekong rivier.

Het regime

Daniel Ortega –de huidige president van Nicaragua- is de leider van de FSLN, het Sandinistisch Nationaal Bevrijdingsfront. In 1979 kwam de Marxistische Ortega aan de macht, na een revolutie die de Somoza familie van de troon stootte. Tijdens zijn eerste presidentschap nationaliseerde Ortega veel land (dat eerder in handen was van de Somoza’s) en bedrijven. Er was veel aandacht voor onderwijs en gezondheidszorg en er was een grote alfabetiseringscampagne. In 1990 verloor Ortega de verkiezingen van een coalitie van partijen.

In 2006 kwam hij voor de tweede keer aan de macht. Dat jaar stemden de Nicaraguanen, na jaren van neo-liberale hervormingen, met een grote meerderheid de rechtse regering weg. De jaren onder de rechtse regeringen van 1990 tot 2006, werden gekenmerkt door inmenging van het IMF en de Wereldbank. Dit leidde tot armoede onder de toch al arme bevolking.

Met het wegstemmen van de rechtse regering hoopten veel Nicaruguanen op een gelijkwaardigere samenleving, maar Ortega en de FSLN bleken aan een autoritair regime te bouwen: de politie en het leger zijn inmiddels volledig in handen van Ortega, rechters die tegen Ortega zijn worden aan de kant gezet en Ortega kan herkozen blijven worden. Op economisch vlak mixt het regime socialisme en neo-liberalisme. De regering besteedt geld aan sociale programma’s voor de lage klasse, maar onderhandelt tegelijkertijd met grote internationale bedrijven en de economische elite van Nicaragua. De protesten van 2018 richtten zich dan ook tegen liberale hervormingen die Ortega zonder overleg doorvoerde.

Protesten

Nadat vreedzame protesten in april 2018 tegen deze hervormingen door de politie werden neergeslagen, was de maat vol. Protesten tegen het regime brachten de maanden hierna honderdduizenden mensen de straat op. Ortega zette naast de politie en het leger ook gewelddadige paramilitairen in tegen de demonstranten. Sindsdien zijn er al meer dan driehonderd demonstranten vermoord en meer dan tweeduizend mensen gewond geraakt.

De repressie van Ortega bleef hier niet bij: het leger, de politie en paramilitairen vielen de gebouwen van NGO’s en onafhankelijke media binnen, waarna dezen werden vernield en gesloten. Hiermee werden de belangrijkste stemmen voor democratische waarden de mond gesnoerd. Veel activisten moeten een bittere keuze maken: vluchten of worden opgepakt. Intussen kent het regime bijna vijfhonderd politieke gevangenen die hoge celstraffen boven het hoofd hangen, mede door de in juli aangenomen anti-terreur wet. Een van hen is de Belgisch-Nicaraguaanse geneeskundestudente Amaya Eva Coppens, tegen wie twintig jaar gevangenisstraf is geëist.

Arrestatie van Amaya Eva Coppens – Foto: LA PRENSA/ARCHIVO/Eddy López

Caravana

Er zijn sinds april al meer dan 50.000 Nicaraguanen naar Costa Rica gevlucht. Het ‘Articulacion de Movimientos’ organiseerde een karavaan van bussen met gevluchte activisten naar de grens tussen Costa Rica en Nicaragua. Aan de grens waren zij in staat hun familie en vrienden te ontmoeten, maar ook mede-activisten uit hun regio (de bussen gaan per stad of regio). De karavaan was naast een ontmoeting vooral ook een protest om de invloed van gevluchte activisten te vergroten.

Het Actiefonds steunde dit initiatief met een financiele bijdrage. Ook een demonstratie in Nederland werd gesteund. Op de Dam vond een demonstratie plaats tegen het staatsgeweld en de repressie en voor mensenrechten en de bevrijding van de politieke gevangenen in Nicaragua.

Karavaan van ‘Articulacion de Movimientos’

Journalistes pour les Deroit Humains

‘Journalistes pour les Deroit Humains’ is een groep die sinds 2010 strijdt voor persvrijheid en veiligheid voor journalisten in het oosten van Congo. In deze regio zijn in aanloop naar de recente verkiezingen meerdere journalisten vastgezet of vermoord, anderen zijn gevlucht naar omringende landen.

De actiegroep is een initiatief van radiostation ‘Ondese’. Dit radiostation zet zich actief in voor vrede in Oost-Congo. Het radiostation besteedt de helft van haar uitzendtijd aan vrouwenrechten en heeft eerder campagne gevoerd tegen kindhuwelijken in de regio.

Veel mensen in het oosten van Congo zijn afhankelijk van radio als nieuwsbron. In rurale gebieden zijn sommige mensen analfabeet of hebben weinig toegang tot elektriciteit, waardoor krant of computer geen optie is. Radiozenders verslaan vaak lokaal nieuws in tegenstelling tot grote mediabedrijven, zij berichten vaak alleen nieuws uit de hoofdstad – Kinshasa. Radio is echter ook een kwetsbaar medium, in Congo zijn de afgelopen jaren meerdere radiozenders uit de lucht gehaald. Er zijn ook gevallen bekend waarbij de autoriteiten (dure) apparatuur in beslag namen en managers arresteerden.

Radio Ondese – Foto: Women’s WorldWide Web

Een akkoord

Het Actiefonds steunde het initiatief van de Congolese journalisten. Ze organiseerden onder andere een demonstratie en verschillende bijeenkomsten tussen journalisten en de autoriteiten. Tijdens de demonstratie en de bijbehorende bijeenkomsten werd de bescherming van journalisten en mensenrechten geëist. Nu ligt er een akkoord met de autoriteiten op tafel: journalisten kunnen voortaan werken in goede omstandigheden en zullen actief worden beschermd.

London Mining Network

Het London Mining Network is een netwerk van ongeveer twintig actiegroepen die zich inzetten tegen de schadelijke gevolgen van de mijnindustrie. Dit netwerk onderhoudt sterke banden met activisten en personen van getroffen gemeenschappen uit (onder andere) Brazilië, Colombia en Chili.  Met hulp van Het Actiefonds organiseerde het netwerk acties rondom de algemene aandeelhoudersvergadering van BHP in Londen. Tijdens de aandeelhoudersvergadering  waren er interventies van personen die deel uitmaken van de getroffen gemeenschappen. Zij confronteerden de directie en aandeelhouders van BHP met de impact die de acties van het bedrijf heeft op hun levens en op hun gemeenschap. Ook vond er voor de deur van de vergadering een protest plaats tegen de destructie die BHP aanricht.

Protest bij de aandeelhoudersvergadering van BHP – Foto : Liam Barrington-Bush

Brazilië

Vanuit Brazilië was Leticia Oliveira aanwezig uit de Mariana gemeenschap, die getroffen werd door het instorten van de Samarco dam in 2015. Deze dam – die voor de helft in handen is van BHP (de andere helft is in handen van VALE SA) – werd gebouwd van giftig mijnafval, maar brak in 2015 door. Het gevolg was schrikbarend: 50 miljoen kubieke meter giftige modder stroomde de Doce rivier in, negentien mensen lieten het leven en zeshonderd mensen werden geëvacueerd. Tot op heden werd maar één van de driehonderd vernietigde huizen herbouwd.

Leticia Oliveira in Londen- Foto: London Mining Network

Colombia

Vanuit Colombia bezocht naast Rosia Maria Mateus, ook Misael Socarras Ipuana Londen. Zij is een vrouwelijke, inheemse activiste uit La Guajira. Dit is een gebied in het noordoosten van Colombia, dat lijdt onder de schadelijke effecten van de Cerrejon mijn, een mijn die voor een derde in handen is van BHP.

De Cerrejon mijn is de grootste open-pit mijn van Colombia. Toen de mijn dertig jaar geleden geopend werd is de omliggende gemeenschappen niets gevraagd, maar werden zij gedwongen te verhuizen. Socarras benoemt verschillende effecten van de mijnbouw. Door toedoen van de mijn is er in de omgeving veel droogte:  er zijn al zeventien –voor de bewoners, essentiële- beekjes opgedroogd. Bovendien zijn er verschillende heilige plaatsen vernietigd.

Cerrejon mijn – Foto: London Mining Network

Steun blijft nodig

Door het initiatief van London Mining Network en de steun van Het Actiefonds waren Leticia Oliveira en Misael Socarras Ipuana in staat de directie en aandeelhouders van BHP te confronteren met de gevolgen van hun destructieve beleid. Wij blijven London Mining Network en de getroffen gemeenschappen steunen in hun strijd tegen de vervuilende mijnindustrie.

Maar, steun blijft nodig, zo blijkt uit nóg een gebroken dam van mijnafval in Brazilië (dit keer van het bedrijf VALE SA, die samen met BHP de Samarco dam bezit). Bij dit tragische ongeval, dat voorkomen had kunnen worden, zijn ten minste 110 mensen overleden, tweehonderd mensen worden nog vermist.

Actie!

Op het moment dat de gemeente een kapbedrijf inschakelde om de cipressen te rooien, kwamen bewoners van de stad Bar in actie. Vier dagen lang verzamelden zij zich rond de bomen om de kap te blokkeren. Ook organiseerden zij een petitie: vierduizend van de dertienduizend inwoners van Bar ondertekenden deze petitie tegen de bomenkap, maar de gemeenteraad gaf hier geen gehoor aan. Op de vijfde dag zette de gemeente een grote politiemacht in, zoals hier te zien is. De politie pakte twee jonge activisten van 19 en 24 jaar op en de kap kon doorgaan. Het politieoptreden en de bomenkap zijn groot en negatief in de media gekomen.

De toekomst

De kap van de cipressen is echter niet het einde van de acties. Zo is er een demonstratie georganiseerd om een signaal af te geven aan de gemeenteraad. De kap van bomen zal ook in de toekomst op verzet stuiten. Er is een actiegroep opgericht die zich met de campagne ‘Montenegro Eco Revolution’ inzet voor bewustwording over klimaatverandering en zich daarbij voornamelijk focust op Montenegrijnse jeugd. Andere acties die onder deze campagne vallen zijn nieuwe acties tegen bomenkap en het planten van bomen. Zo zijn er plannen om nieuwe bomen te planten in het park waar de cipressen gekapt zijn.

Dankbare activisten

Het Actiefonds steunt de Montenegrijnse activisten met een spoeddonatie van €250. Daarmee kochten ze banners en drukten ze flyers, hierdoor lukte het hen veel mensen te mobiliseren. Uit de foto’s van de actie en het contact met de activisten blijkt dat zij hier zeer dankbaar voor zijn! Wij blijven de jonge Montenegrijnse activisten steunen in hun eco-revolutie.

Sociale impact klimaatverandering

De klimaatbeweging in Catalonië richtte zich tot op heden voornamelijk op de gevolgen van klimaatverandering, zonder daarbij te kijken naar de sociale impact hiervan. Marxa Pel Clima – mars voor het klimaat – is een initiatief voor een massademonstratie in Barcelona die aandacht heeft voor de sociale gevolgen van klimaatverandering. Zo is er tijdens de demonstratie speciale aandacht voor- en actieve participatie van klimaatvluchtelingen en gemeenschappen die als eerste zullen worden getroffen door zeespiegelstijging.

Gebundelde krachten

Volgens Catalaanse activisten is klimaatrechtvaardigheid een onderwerp waarbij verschillende actiegroepen hun krachten kunnen bundelen. Dit maakt de Marxa Pel Clima een uitgelezen plek om onderlinge banden te verstevigen: naast groepen voor dierenrechten, duurzame energie en de verbetering van de luchtkwaliteit, hebben ook studentengroepen, vakbonden, feministen en LGBT+ activisten al aangegeven voor deze mars te mobiliseren. Door de deelname van verschillende activistische kunstenaars(groepen) werd de demonstratie een bonte manifestatie, zoals te zien is op de aftermovie.

Een startschot

Naast een massademonstratie is Marxa Pel Clima vooral het startschot voor een nieuwe golf van klimaatacties in niet alleen Catalonië, maar in het hele Iberisch Schiereiland. Er is na de demonstratie een nieuwe actiegroep ontstaan, die zich richt op directe actie voor het klimaat en daarbij oog heeft voor de strijd van andere actiegroepen. Zo zal deze groep op Internationale Vrouwendag een ecologisch, feministisch blok organiseren op de demonstratie die plaatsvindt tijdens een feministische staking op deze dag. Het Actiefonds voelt zich vereerd bij te kunnen dragen aan deze nieuwe golf van klimaatacties en steunt daarom Marxa Pel Clima met een financiële bijdrage.

De beweging ZeeBrug (Seebrücke) ontstond in juni 2018, toen het schip Lifeline van de gelijknamige Duitse hulporganisatie met 234 geredde personen dagenlang op zee moest rondzwerven, omdat geen enkele Europese haven hen liet aanmeren.

Humanitaire ramp
Ten gevolge van politieke spanningen in de Europese Unie zijn er bijna geen enkele private reddingsschepen meer actief op de Middellandse Zee. Dit betekent dat er elke dag mensen sterven op hun vlucht naar Europa. Een humanitaire ramp. Daarom steunde Het Actiefonds deze belangrijke demonstratie: niet minder, maar juist méér reddingsoperaties op zee. Alleen zo kan voorkomen worden dat er nog meer mensen verdrinken.

Op de demonstratie waren inspirerende sprekers, strijdbare muziek en sterke spandoeken, protestborden en vlaggen. Na afloop op de Dam heeft er zelfs nog een spontane demonstratie ruim een uur door het centrum van Amsterdam gelopen die op veel bijval van het publiek kon rekenen!

Foto: Marten van Dijl

Amsterdam staat in de uitverkoop. Door toerisme, gentrificatie, een teruglopende voorraad sociale huurwoningen, en slecht overheidsbeleid is de stad onbetaalbaar geworden voor iedereen zonder grote portemonnee. Ondanks extreme woningnood wordt kraken hardhandig aangepakt. En vrijplaatsen, de rafelrandjes van de stad, worden vernietigd. Het gekraakte terrein ADM in het westen van de stad, wordt bedreigd met ontruiming ondanks de ongeschatte waarde die de gemeenschap heeft gehad voor Amsterdam. Daarom wordt er vanuit ADM een grote demonstratie georganiseerd op zaterdag 15 december. Daarmee willen zij een signaal afgeven dat het afgelopen moet zijn met de uitverkoop van Amsterdam. Het Actiefonds steunt hen hierbij. Want een stad is van en voor al haar bewoners, niet voor bedrijven, speculanten, en massatoerisme!

Meer info hier!

De organisatie Pembebasan, of het Centre of Student Struggle for National Liberation, vindt dat de keuze tussen Prabowo en Jokowi geen echte keuze is. Prabowo is een voormalig militair die islamitisch fundamentalisme steunt. En president Jokowi heeft de democratie en mensenrechten in het land de afgelopen jaren niet beschermd. In plaats van te kiezen voor “the lesser of two evils”, wil Pembebasan mensen mobiliseren om actief aan stemonthouding te doen. Het aantal stemmers is de afgelopen jaren sowieso al sterk gedaald in Indonesië. Pembebasan wil deze stemonthouding omzetten in een actief, politiek protest.

De groep bestaat voornamelijk uit en richt zich op universiteitsstudenten, en organiseert veel activiteiten onder de jongere generatie in Jakarta. Op verkiezingsdag zullen ze met een demonstratie gezamenlijk hun stembiljetten teruggeven aan het stemlokaal, met de boodschap dat zij voor niemand willen stemmen. Het Actiefonds steunt hen bij dit protest en hun strijd voor maatschappelijke verbetering in Indonesië!