Toegankelijk openbaar vervoer voor iedereen!

Bezuinigingen in het openbaar vervoer

Ondanks internationale verdragen en de groeiende wereldwijde druk om klimaatverandering tegen te gaan, steeg de emissie van broeikasgassen in de Poolse transportsector met 77 procent tussen 2005 en 2017. Tegelijkertijd heeft de Poolse regering de afgelopen jaren hevige bezuinigingen op het openbaar vervoer doorgevoerd, met bijvoorbeeld het schrappen van verschillende busroutes als gevolg. Hoewel Polen dichterbij de beloofde klimaatdoelen zou komen door het gebruik van openbaar vervoer te stimuleren, maakt het beleid van de regering haar bevolking dus juist afhankelijker van de auto en hebben ongeveer 15 miljoen Polen te maken met een algehele uitsluiting van transport (op een bevolking van 38 miljoen!). Dit is niet alleen kwalijk voor het milieu maar ook een bron van sociale ongelijkheid: volgens Unicef snijden de bezuinigingen voornamelijk armere plattelandse kinderen en tieners af van hun sociale netwerk, onderwijs, de culturele sector en essentiële gezondheidsdiensten. 

De Laatste Generatie

In 2024 richtte een groep activisten, die voorheen actief waren geweest in bewegingen die conventionele protest methoden toepasten, Ostatnie Pokolenie (Laatste Generatie) op om zich te richten op directe actie. De eerste acties van de organisatie, zoals het blokkeren van de ingang van Taylor Swift’s concert in Warschau om aandacht te vragen voor de uitstoot van de rijkste 1% of de twintigvoudige bezetting van een belangrijke snelweg, waren een succes en kregen veel media aandacht. Zo werd Ostatnie Pokolenie uitgenodigd om in de Senaat te spreken en ontvingen ze steunbetuigingen van meer dan 100 Poolse publieke figuren.

Een bezetting van het Poolse parlement

Met de ondersteuning van Het Actiefonds bezette Ostatnie Pokolenie in september 2025 vijf dagen lang het Poolse parlementsterrein in Warschau met een tentenkamp. Op de eerste dag van de bezetting, parkeerden de demonstranten twee vrachtauto’s voor de uitgang van het parlement en lijmden zo’n twintig man zich ernaast vast aan de grond in hun kenmerkende oranje verkeershesjes. Hun eisen? Een verschuiving van al het geld dat gereserveerd stond voor de uitbreiding van snelwegen naar het openbaar vervoer vanaf 2025 en de introductie van een ticket voor het hele openbare transportsysteem van 50 zloty per maand (rond twaalf euro) om vervoer toegankelijk te maken voor alle inwoners van Polen. 

De blokkade was succesvol! Na vier weken overleg werd het wetsvoorstel van Ostatnie Pokolenie aangenomen door 94,3% van het Parlement en zal het goedkope ov-kaartje worden ingevoerd. Het Actiefonds is er trots op deze actie te hebben gesteund en blijft solidair met iedereen die vecht voor het klimaat en toegankelijke publieke voorzieningen voor iedereen!