Onderwijs is het recht van ieder kind in Jakarta!

Onderwijsongelijkheid in Jakarta

Ongeveer een derde van de Indonesische bevolking is jonger dan 18 jaar. Daardoor is het Indonesische onderwijssysteem een ​​van de grootste ter wereld, met meer dan 60 miljoen leerlingen en 5 miljoen leraren en ander werkend personeel in de sector. Volgens UNESCO bestaat er, ondanks deze omvang, veel ongelijkheid in het Indonesische onderwijssysteem. Een kind’s toegang tot onderwijs hangt nog steeds sterk af van hun woonplaats, het inkomen van de ouders en, in mindere mate, hun gender. Een studie uit 2025 benadrukte bovendien dat de onderwijsprestaties van kinderen uit lagere sociaaleconomische klassen worden belemmerd door een tekort aan lesmateriaal. Ook ongeschikte klaslokalen en beschadigde voorzieningen dragen bij aan deze kwalitatieve ongelijkheden in het onderwijs, in zowel afgelegen als dichtbevolkte gebieden.

De meeste van deze ongelijkheden bestaan ​​door institutioneel falen en het wanbeheer van scholen. Ouders in Jakarta melden dat scholen ‘vrijwillige donaties’ vragen, die in werkelijkheid verplichte betalingen zijn. Deze illegale kosten komen niet ten goede aan de leerlingen maar worden gebruikt voor de aanschaf van schoonmaakmateriaal en andere benodigdheden – die overigens officieel al  horen te worden opgenomen in de budgetten voor operationele schoolondersteuning (BOS/BOP) van de nationale overheid. Sommige leerlingen zijn tijdens examens naar huis gestuurd omdat hun ouders deze extra kosten niet konden betalen en anderen kregen te maken met sociale gevolgen zoals pesten. Bovendien is het datasysteem van de overheid dat controleert welke ouders in aanmerking komen voor financiële steun voor het onderwijs (KJP), verouderd en traag, waardoor gezinnen die aan de criteria voldoen geen hulp of zekerheid krijgen. De lokale overheid in Jakarta lijkt klachten niet serieus te nemen en verwijst ontevreden burgers herhaaldelijk door naar andere instanties, waardoor hun problemen onopgelost blijven.

Een protest voor het onderwijsrecht

JARI PENA (Indonesisch Vrijwilligersnetwerk voor Nationaal Onderwijs) werd in 2024 opgericht met als doel het recht op onderwijs voor alle Indonesische burgers te beschermen en werkt voornamelijk met arbeidersgemeenschappen in arme stedelijke gebieden en afgelegen regio’s. Door middel van solidariteit, vrijwilligerswerk en gemeenschapsorganisatie streeft JARI PENA ernaar een democratisch, kritisch onderwijssysteem op te bouwen dat haar studenten werkelijk dient. De organisatie biedt gratis studieruimtes en bijlessen aan, maar zet zich ook in voor belangenbehartiging in het publieke debat en helpt leerlingen die dreigen van school te moeten gaan door zich uit te spreken tegen onrechtmatige kosten en discriminatie op hun scholen. 

Met de steun van Het Actiefonds organiseerde JARI PENA in januari 2026 een protest om slachtoffers van oneerlijk onderwijsbeleid een platform te bieden en de provinciale overheid van Jakarta drie duidelijke eisen voor te leggen. De demonstranten eisten de afschaffing van alle schoolgelden die gezinnen met een laag inkomen belasten, de versnelling en uitbreiding van overheidstoeslagen voor onderwijs, evenals de verbetering van beroepsprocedures en het beperken van de toenemende commercialisering van privéscholen. De deelnemers droegen maskers als symbool voor de smoesjes van de overheid en hun onvermogen om te luisteren.

Hoewel er geen onmiddellijke beleidsreactie kwam, zal JARI PENA de persoonlijke ervaringen die tijdens het protest zijn gedeeld gebruiken om vervolgoverleg met overheidsfunctionarissen aan te vragen. Tegelijkertijd zullen ze straatacties blijven combineren met online campagnes om de publieke druk voor een beter onderwijssysteem te vergroten. Het Actiefonds is er trots op deze actie te hebben gesteund en zal zich solidair blijven opstellen met inspanningen om wereldwijde onderwijsgelijkheid te bereiken!